Jak rozcieńczać farby – kompletny poradnik

Kupowanie farb staje się coraz bardziej świadome – klienci częściej zwracają uwagę już nie tylko na ich kolor, ale również na właściwości, np. odporność na ścieranie czy blaknięcie. Kolejnym punktem, który warto sprawdzić, kupując farby, jest zawartość LZO w produkcie. Dowiedz się, jak to zrobić!

LZO – co to jest?

Definicja LZO wymaga najpierw rozwinięcia skrótu. Lotne związki organiczne to substancje, które łatwo przechodzą w stan pary i gazu, ich temperatura wrzenia oscyluje w granicach 50-250°C, a ich rozpuszczalność w wodzie jest niska. Jak już zostało wcześniej wspomniane, LZO występują w farbach, a najwięcej można ich znaleźć w preparatach na bazie rozpuszczalników.

Ważne!

Lotne związki organiczne znajdują się nie tylko w farbach, choć to właśnie z nimi są najczęściej kojarzone. Spotkać można je także w takich produktach, jak m.in. tusze do drukarek, środki w aerozolu na owady, odświeżacze powietrza, kleje, tynki czy preparaty czyszczące stosowane w mieszkaniach.

Lotne związki organiczne stanowią jednak także efekt uboczny wielu procesów przemysłowych – emisja LZO na szeroką skalę prowadzi do zanieczyszczenia środowiska, co doprowadziło do konieczności uregulowania zawartości w produktach LZO ustawą, by zminimalizować ich szkodliwy wpływ na naturę.

Farby z LZO a bezpieczeństwo

Bezpośrednie narażenie na długotrwały kontakt z lotnymi związkami organicznymi ma szkodliwy wpływ dla zdrowia. Dlatego też normy LZO w farbach zostały przedstawione bardzo skrupulatnie, szczególnie jeśli chodzi o preparaty do ścian używane wewnątrz budynków. Z jakimi dolegliwościami może się spotkać osoba narażona na wdychanie LZO z farb do ścian? Mogą to być:

• katar,
  
• podrażnienie oczu,
  
• wysypki i inne uczulenia skórne,
  
• obrzęk krtani,
  
• ból głowy,
  
• nudności,
  
• nasilenie objawów astmy.

Oczywiście te objawy mogą występować, jeśli nie zostały zachowane zasady doboru farb do wnętrz. W pomieszczeniach należy bowiem unikać preparatów rozpuszczalnikowych, a zastąpić je wodorozcieńczalnymi. Warto też sprawdzać zawartość LZO w farbach i porównać ją z zapisami w ustawie, by mieć pewność, że kupione preparaty nie będą szkodzić domownikom.

Jeszcze większą uwagę należy poświęcić doborowi farb, jeśli wśród członków rodziny są astmatycy i alergicy. Dla nich najlepszym rozwiązaniem jest sięganie po ekologiczne preparaty, w których została przeprowadzona redukcja LZO – ilość lotnych związków organicznych jest w nich o wiele mniejsza, niż wskazują na to normy.

Redukcja LZO jest również istotna w przypadku farb stosowanych na zewnątrz, zwłaszcza przy malowaniu dużych powierzchni, kiedy malarz przez długi okres czasu jest narażony na wdychanie szkodliwych oparów.

LZO w farbach – normy

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że ustawowa zawartość LZO w farbach znacząco różni się w przypadku preparatów wodnych i rozpuszczalnikowych, a także do użytku zewnętrznego i wewnętrznego. Wybierając matową farbę do malowania ścian i sufitów w mieszkaniu należy szukać preparatów, w których zawartość LZO w produkcie nie przekracza 30 g/l. Oczywiście na rynku bez trudu znajdziesz takie, w których wartość ta jest o wiele niższa.

Z kolei szukając farb specjalistycznych, możesz natknąć się na zdecydowanie wyższą zawartość LZO – np. dopuszczalna ilość tych substancji w farbach na dach RAFIL Radach Farba Na Dach to 500 g/l. Różnica wynika przede wszystkim z tego, że z warstwą preparatu do malowania dachów nie będziesz mieć styczności, a tym bardziej z pochodzącymi z niej lotnymi związkami organicznymi. Poza tym farby stosowane na zewnątrz muszą cechować się wysoką odpornością na zmienne warunki atmosferyczne, zarysowania i uderzenia.

Pamiętaj, by wybierając preparaty wykończeniowe, zawsze sięgać po te o najniższym bilansie LZO – dzięki temu zadbasz o zdrowie i otaczające Cię środowisko.

Płaski dach spotyka się w nowej architekturze, ale był popularnym rozwiązaniem także w PRL-owskich domach typu kostka. Remont dachu płaskiego jest niezbędny, gdy pojawiają się przecieki i powłoka wymaga odnowienia. Jak przeprowadzić renowację dachu płaskiego?

Dach płaski, wbrew nazwie, nigdy nie jest całkiem płaski. Inaczej nie odpływałaby z niego woda deszczowa. Pod terminem dachu płaskiego należy więc rozumieć konstrukcję o nachyleniu od 2 do 15 stopni. Dzięki temu woda nie zalega na powierzchni, choć wizualnie może się wydawać, że dach jest zupełnie poziomy. 

Remont dachu płaskiego jest konieczny, gdy pojawiają się uszkodzenia – przecieki, pęknięcia membrany lub widoczne oznaki zużycia materiału. Regularne przeglądy co kilka lat pomogą zidentyfikować problemy, zanim doprowadzą do poważnych uszkodzeń. 

W artykule znajdziesz informację, kiedy trzeba się zająć remontem płaskiego dachu i jak powinien on wyglądać w zależności od materiałów, z jakich dach jest wykonany. 

Remont dachu płaskiego – diagnozowanie problemów

Sposób wykonania renowacji płaskiego dachu zależy przede wszystkim od materiału, jakim dach jest pokryty. 

W nowoczesnych budynkach najczęściej stosuje się pokrycia z membran syntetycznych, takich jak PVC, TPO czy EPDM. Charakteryzują się one wysoką odpornością na warunki atmosferyczne oraz elastycznością. Te materiały są łatwe w montażu i oferują dobre właściwości izolacyjne.

W starszych budynkach, zwłaszcza z okresu PRL, dachy pokrywano materiałami, które były akurat dostępne. Używano wtedy np. warstwy żużlowej, supremy, a także gliny zmieszanej z trocinami. Takie pokrycia, mimo iż były popularne w tamtych czasach, nie są trwałe, co prowadziło i nadal prowadzi do częstych przecieków. Często również rezygnowano z odpowiedniej izolacji termicznej, a paroizolacja była układana sporadycznie, co sprzyjało wilgoci i uszkodzeniom.

Dachy płaskie w tamtych latach często budowano w sposób niewłaściwy, a także bez dbałości o wentylację. Wilgoć przenikała do stropodachów przez pomieszczenia ogrzewane, a to z kolei prowadziło do ich degradacji. Współczesne technologie i materiały pozwalają na skuteczne zabezpieczenie dachów, a ich regularna konserwacja może znacznie wydłużyć ich żywotność. 

Przed przystąpieniem do remontu warto zlecić fachową ocenę stanu stropodachu, aby określić, jakie materiały będą najlepsze do naprawy. Pozwoli to uniknąć kosztownych rozbiórek. Zapewni także lepszą trwałość nowego pokrycia.

Czy płaskie dachy wykonane są z blachy? Zdarza się, choć to najrzadsze ze spotykanych rozwiązań. Wynika to z tego, że konstrukcja dachu musi spełniać minimalny kąt nachylenia, aby można było wykorzystać blachę na jego pokrycie. Co więcej, często wymagane jest pełne deskowanie, co dodatkowo komplikuje wykonanie dachu. 

Narzędzia i materiały potrzebne do remontu

Dobór materiałów i narzędzi do renowacji dachu płaskiego zależy od materiału, z którego wykonane jest pokrycie. Jeśli jednak mówimy o renowacji płaskiego dachu z blachy, niezbędne będą:

• Szczotka druciana — do usuwania rdzy i starych powłok.
• Skrobak lub szpachelka — do usuwania starych, spękanych powłok.
• Papier ścierny – do matowienia dobrze przylegających powłok (o różnych gradacjach),
• Odkurzacz do usunięcia pyłu i zanieczyszczeń po szlifowaniu,
• Narzędzia do malowania – wałki, pędzle lub narzędzia do malowania natryskowego, w zależności od wybranej metody malowania, 
• Materiały ochronne – kombinezon, okulary, maseczka, rękawice, 
• RAFIL Preparat Do Odłuszczania, 
• RAFIL Podkład Antykorozyjny,
• RAFIL RADACH Farba Na Dach. 

Krok po kroku – remont dachu płaskiego

W przypadku dachów, które mają kilkadziesiąt lat, zwykle pokrywało się je tradycyjnymi papami bitumicznymi, które nie zawierały nowoczesnych dodatków. W efekcie takie pokrycia ulegają wielu uszkodzeniom – roztapiają się pod wpływem słońca, twardnieją na mrozie, pękają i rozszczelniają. Aby uniknąć przecieków, stosowano smołowanie lub lepik asfaltowy, jednak te rozwiązania nie zawsze przynoszą trwałe efekty.

Pierwszym krokiem przy remoncie dachu płaskiego jest ocena jego stanu. Niekiedy można przeprowadzić remont, nie zrywając starego pokrycia. Jeżeli na dachu występują jedynie nieliczne bąble i wydęcia, a warstwa termoizolacyjna nie jest zamoczona, to papa może pozostać na dachu. W takim przypadku trzeba wysuszyć zniszczone miejsca i załatać je łatami z papy podkładowej termozgrzewalnej. Następnie można nałożyć jedną lub dwie warstwy nowego pokrycia.

Gdy izolacja jest uszkodzona na całej powierzchni, konieczne będzie usunięcie starego pokrycia aż do betonowej podstawy. Po oczyszczeniu i wysuszeniu powierzchni można przystąpić do układania nowego pokrycia. Do wyboru mamy nowoczesne modyfikowane papy, membrany czy powłoki bezszwowe.

Dobrym rozwiązaniem są nowoczesne papy termozgrzewalne. Charakteryzują się one wysoką odpornością na rozciąganie, co sprawia, że doskonale sprawdzają się na dużych powierzchniach. 

Alternatywą dla tradycyjnych pap są powłoki bitumiczne, które można stosować na zimno. To gęste masy, które nakłada się pędzlem, szpachlą lub przez natrysk. Lepiki bitumiczne sprawdzają się również do przyklejania papy i tworzenia bezspoinowych pokryć dachowych.

Kolejną nowoczesną opcją przy remoncie dachu płaskiego są płynne membrany na bazie żywic poliuretanowych. Aplikuje się je wałkiem lub natryskowo. Zapewniają one jednorodną, bezszwową powłokę, odporną na różne czynniki atmosferyczne i mechaniczne. Dodatkowo niektóre produkty mają wysokie parametry odbijania promieni słonecznych, co wpływa na komfort cieplny w pomieszczeniach.

Na dach płaski można też zastosować płyty warstwowe. Składają się one z dwóch warstw blachy i rdzenia konstrukcyjno-izolacyjnego, na przykład z pianki PIR. Płyty te charakteryzują się dużą odpornością na wilgoć oraz stabilnością wymiarową, co czyni je dobrym rozwiązaniem dla dachów płaskich.

Remont dachu płaskiego z pokryciem z blachy często zakłada także ponowne malowanie jego powierzchni. Odpowiednim produktem do renowacji jest specjalistyczna farba na dach np. RAFIL Radach Farba Na Dach. Ta gruntoemalia przeznaczona jest do ochronno-dekoracyjnego malowania zewnętrznych powierzchni stalowych, ocynkowanych i aluminiowych. 

Farba RAFIL Radach Farba Na Dach nadaje się zarówno do wykonywania nowych wymalowań, jak i renowacji starych powłok malarskich. Wyróżnia się doskonałą przyczepnością do podłoża. Tworzy szybkoschnące, wysoce elastyczne powłoki o podwyższonej odporności na działanie światła słonecznego, wody i innych czynników atmosferycznych. W zestawieniu z produktem RAFIL Podkład antykorozyjny daje mocne zabezpieczenie przed korozją.

{{recomended-product}}

Jak odnowić dach przy pomocy farby RAFIL Radach Farba Na Dach?

1. Stare, spękane i słabo przylegające powłoki dokładnie usuń za pomocą szczotki, szpachelki lub skrobaka.
   ‍
2. Miejsca zardzewiałe przeszlifuj, aby usunąć rdzawe fragmenty i wygładzić powierzchnię. Po szlifowaniu dokładnie odpyl całą powierzchnię.
   ‍
3. Całą powierzchnię zagruntuj farbą RAFIL Podkład Antykorozyjny.
   ‍
4. Dobrze przyczepne powłoki trzeba zmatowić papierem ściernym i również odpylić, a następnie pokryć podkładem.
   ‍
5. Do aplikacji pędzlem lub wałkiem farbę rozcieńcz do 5% rozcieńczalnikiem Radach, a do natrysków do 10%.
   ‍
6. Nakładaj farbę pędzlem, wałkiem lub natryskiem. Pierwsza warstwa powinna mieć grubość do 40 mikronów na sucho. Łączna grubość wszystkich warstw nie powinna przekraczać 110 mikronów na sucho.
   ‍
7. Zaleca się nakładać od 2 do 3 warstw farby, przy czym każda kolejna warstwa powinna być nałożona po minimum 6 godzinach od nałożenia poprzedniej.
   ‍
8. Podczas nakładania kolejnych warstw unikaj osadzania się jakichkolwiek zanieczyszczeń na malowanej powierzchni. W przypadku dłuższej przerwy w malowaniu (ponad 48 godzin) lub w bardzo zapylonym otoczeniu, przed nałożeniem kolejnej warstwy rekomendujemy dokładne spłukanie powierzchni wodą i jej dokładne osuszenie.

Porady dotyczące bezpieczeństwa i utrzymania

Aby zapewnić długowieczność dachu płaskiego i zminimalizować potrzebę napraw, przeprowadzaj przeglądy co najmniej raz w roku oraz po każdej silnej burzy lub intensywnych opadach. Sprawdzaj stan pokrycia, izolacji i wszelkich złączy. Zwróć uwagę na pęknięcia, bąble, przecieki, a także stan systemów odprowadzania wody. 

Regularnie oczyszczaj dach z liści, gałęzi, śniegu, błota i innych zanieczyszczeń, które mogą gromadzić się na powierzchni. Pamiętaj też o regularnej konserwacji wszystkich metalowych powierzchni z pomocą produktów RAFIL.

‍

Jeśli budujesz dom, kąt nachylenia dachu nie jest zapewne wskaźnikiem, który mocno absorbuje Twoje myśli. A tymczasem zależy od niego nie tylko bezpieczeństwo całej konstrukcji,ale też wiele praktycznych aspektów budowy. Jak obliczyć kąt nachylenia dachu? Sprawdź nasze wskazówki!

Kiedy patrzysz na dach swojego wymarzonego domu, czy zastanawiasz się, dlaczego wygląda właśnie tak? Czy kąt nachylenia to tylko kwestia estetyki, czy może ma znacznie głębsze znaczenie? Odpowiedź na to pytanie może Cię zaskoczyć. Ten pozornie prosty element konstrukcyjny odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu całego budynku. A jego odpowiednie dobranie wcale nie jest przypadkiem.

Jak zmierzyć kąt nachylenia dachu? Jak obliczyć nachylenie dachu i jak dopasować ten parametr do materiału pokrycia dachowego? W artykule znajdziesz porady na ten temat. Podpowiemy również, jak zabezpieczyć metalowe elementy dachowej konstrukcji oraz metalowe pokrycie dachu. 

Jakie czynniki wpływają na kąt nachylenia dachu?

Kąt nachylenia dachu określa się w stopniach lub procentach. Mówiąc najprościej, to różnica wysokości pomiędzy końcami połaci dachowej. Może wynosić 3 stopnie, a może i 45 stopni. Różnica jest ogromna, a jej znaczenie jeszcze większe. Dlaczego?

Pierwszym i najważniejszym czynnikiem jest klimat. W Polsce, gdzie pada deszcz, śnieg i wieje wiatr, dachy muszą być gotowe na każde wyzwanie. Nachylenie między 35 a 45 stopni sprawdza się najlepiej. Przy takim kącie woda deszczowa nie zalega na powierzchni, a śnieg zsuwa się pod własnym ciężarem. To właśnie dlatego w górskich rejonach dachy są jeszcze bardziej strome. Tam śnieg nie tylko pada częściej, ale też jego ciężar może stanowić zagrożenie dla konstrukcji.

Nie każdy jednak wie, że im mniejszy kąt, tym większe wymagania wobec pokrycia dachowego. Dlaczego? Dachy płaskie, mimo swojej nazwy, mają minimalne nachylenie, około 3 stopni. To wystarcza, by odprowadzić wodę, ale wymaga idealnej szczelności. Każda niedoskonałość może skutkować przeciekami, a tego nikt nie chce.

Kolejnym aspektem jest wygląd budynku. Dach o ostrym kącie dodaje domowi charakteru i przyciąga wzrok. Z drugiej strony dachy płaskie, kojarzone z nowoczesnymi projektami, wpisują się w minimalistyczne trendy. Wybór kąta nachylenia to zatem także decyzja o tym, jak Twój dom będzie się prezentował na tle sąsiednich zabudowań.

Rodzaj pokrycia dachowego również ma znaczenie. Dachówki ceramiczne czy cementowe świetnie sprawdzają się na dachach o większym nachyleniu. Na płaskich połaciach lepiej radzą sobie membrany czy blachy. Tu w grę wchodzą nie tylko kwestie techniczne, ale i koszty. Im większy kąt, tym więcej materiału potrzeba, co bezpośrednio wpływa na cenę budowy.

Nie można też zapominać o funkcji użytkowej poddasza. Strome dachy pozwalają na stworzenie wygodnych, przestronnych pokoi na poddaszu. Dach płaski ogranicza tę możliwość, ale daje inne korzyści – na przykład możliwość zaaranżowania tarasu lub zielonego ogrodu na dachu.

Warto wspomnieć, że każdy projekt domu zakłada optymalny kąt nachylenia dla danej konstrukcji. Architekt bierze pod uwagę zarówno lokalizację, jak i przeznaczenie budynku. W niektórych przypadkach wybór może być ograniczony przez lokalne przepisy – w tym wymogi dotyczące estetyki okolicy.

Jak obliczyć kąt nachylenia krokwi?

Obliczenie kąta nachylenia dachu brzmi jak zadanie dla matematycznych geniuszy? Spokojnie, wcale nie trzeba kończyć politechniki, żeby poradzić sobie z tym wyzwaniem. Wystarczy trochę podstawowej wiedzy, kalkulator – najlepiej ciesielski – i gotowe. Jednak zanim przejdziesz do działania, warto zrozumieć, o co w tym wszystkim chodzi.

Na początek wyjaśnijmy, skąd w ogóle bierze się kąt nachylenia. To wartość określająca, jak bardzo połać dachu unosi się w stosunku do poziomu. Może być podana w stopniach albo procentach, a przeliczenie między nimi opiera się na znajomości tangensa i kilku prostych wzorów.

Jeśli chcesz wyliczyć kąt nachylenia dachu w procentach, użyj wzoru:

Nachylenie [%] = 100 × tg α.

W praktyce oznacza to, że musisz znać tangens kąta i pomnożyć go przez 100. Dla tych, którzy nie są fanami trygonometrii, mamy dobrą wiadomość – istnieją tabele oraz kalkulatory online, które zrobią to za Ciebie.

A co, jeśli chcesz przeliczyć procenty na stopnie? Tu przyda się wzór:

Nachylenie [°] = arctg (nachylenie [%] / 100) × 180 / π.

Możesz wyciągnąć kalkulator naukowy albo skorzystać z gotowych narzędzi w Internecie.

Jak zmierzyć kąt nachylenia dachu, nie mając jeszcze gotowego dachu? To proste! Na ścianie szczytowej domu zaznacz poziomy odcinek o długości metra. Następnie zmierz odległość od końców tego odcinka do połaci dachowej. Różnica między tymi odległościami pokaże Ci, o ile dach unosi się na długości jednego metra. Ta wartość to tak zwane wzniesienie, które możesz wykorzystać do dalszych obliczeń.

Przykład? Powiedzmy, że różnica wynosi 30 cm. Przy takim wzniesieniu kąt nachylenia wynosi około 17 stopni, co odpowiada mniej więcej 30 procentom. Jeśli wzniesienie to 100 cm, kąt wynosi już 45 stopni, a nachylenie to 100 procent.

Proste, prawda? Wyliczenie kąta nachylenia krokwi nie jest wcale tak trudne, jak się wydaje. Trochę liczenia, chwila skupienia i masz odpowiedź, dzięki której możesz lepiej zaplanować dach swojego wymarzonego domu.

Jakie materiały są odpowiednie przy różnych kątach nachylenia?

Obliczenie kąta nachylenia dachu ma kluczowe znaczenie przy wyborze materiału na pokrycie dachowe. Im większy spadek dachu, tym mniej rygorystyczne są normy. Jednak przy niskich kątach nachylenia trzeba zadbać o szczególne rozwiązania.

Dachówki ceramiczne i cementowe są odpowiednie już od 10 stopni. Przy dachach płaskich o nachyleniu do 20 stopni konieczne jest wykonanie sztywnego poszycia i zastosowanie papy lub membrany. Górnej granicy kąta brak – dachówki można stosować nawet na pionowych powierzchniach, ale wymagają solidnego mocowania.

Blachodachówka sprawdza się przy nachyleniach od 10-14 stopni aż do 90 stopni. Dla dachów mało stromych także wymaga sztywnego poszycia z izolacją.

Blacha płaska to materiał uniwersalny, który można układać na dachach o spadku od 3 stopni. Przy tak niskich nachyleniach konieczne jest jednak łączenie arkuszy na podwójny rąbek. Blacha trapezowa wymaga minimalnego kąta 5 stopni.

Gonty bitumiczne można stosować od 11 stopni. Gdy dach ma mniej niż 20 stopni, potrzebny będzie podkład z papy. Na dachach o nachyleniu powyżej 60 stopni gonty wymagają dodatkowego podklejenia, szczególnie w wietrznych rejonach.

Odpowiedni wybór pokrycia zapewni nie tylko trwałość, ale też ochronę przed wodą i wiatrem – niezależnie od kąta nachylenia dachu.

Jak zabezpieczyć metalowe elementy konstrukcji?

Wiesz już, jak obliczyć kąt dachu. Jak jednak zadbać o trwałość metalowych elementów jego konstrukcji? Metalowe elementy konstrukcji wymagają solidnej ochrony przed korozją. Pierwszym krokiem jest dokładne oczyszczenie powierzchni z rdzy i zabrudzeń.

Następnie warto zastosować podkład antykorozyjny np. RAFIL Podkład Antykorozyjny, który stworzy warstwę ochronną i zwiększy przyczepność farby. Na to nakłada się farbę przeznaczoną do metalu, odporną na warunki atmosferyczne np. RAFIL RADACH Farba Na Dach. 

Jakie farby do metalu sprawdzą się na dachu?

Jeśli szukasz niezawodnej farby do metalowego dachu, polecamy RAFIL RADACH Farba Na Dach. Jest to wysokiej jakości gruntoemalia, idealna do malowania powierzchni metalowych takich jak stal, ocynkowane blachy czy aluminium. Doskonale sprawdzi się zarówno przy nowych malowaniach, jak i renowacji starych powłok. 

Farba zapewnia świetną przyczepność, tworząc elastyczne powłoki, które są odporne na działanie światła, wody oraz innych warunków atmosferycznych. W połączeniu z podkładem RAFIL Podkład Antykorozyjny daje też bardzo skuteczną ochronę przed korozją.

‍

Prawidłowe przygotowanie powierzchni stalowych przed malowaniem to kluczowy etap, który bezpośrednio wpływa na trwałość i estetykę powłoki malarskiej. Obejmuje ono kontrolę czystości, stopnia chropowatości, odtłuszczenia oraz obecności pyłu i zanieczyszczeń jonowych. Procesy te powinny być realizowane zgodnie z obowiązującymi normami, które określają zarówno metody oceny, jak i dopuszczalne tolerancje.

Ocena stopnia czystości powierzchni stalowej

Kontroli stanu przygotowania powierzchni podlegają następujące właściwości:

• wygląd powierzchni,
• stopień czystości podłoża,
• profil powierzchni (chropowatość)
• obecność zatłuszczeń,
• obecność zapylenia,
• obecność zanieczyszczeń jonowych.

Kontrolę stopnia czystości można przeprowadzać w porównaniu do barwnych wzorców fotograficznych załączonych do norm:

• PN-ISO 8501-1: „Przygotowanie podłoży stalowych przed nakładaniem farb i podobnych produktów. Wzrokowa ocena czystości powierzchni. Stopnie skorodowania i stopnie przygotowania niezabezpieczonych podłoży stalowych oraz podłoży stalowych po całkowitym usunięciu wcześniej nałożonych powłok.”
• PN-ISO 8501-2: „Przygotowanie podłoży stalowych przed nakładaniem farb i podobnych produktów. Wzrokowa ocena czystości powierzchni. Stopnie przygotowania wcześniej pokrytych powłokami podłoży stalowych po miejscowym usunięciu tych powłok.”

Podczas kontroli powierzchni przed malowaniem należy zwrócić szczególną uwagę na dokładne oczyszczenie szwów spawalniczych, złączy, nitów, miejsc trudnodostępnych, gdyż często mogą tam pozostać zanieczyszczenia.

Dopuszczalne wady powierzchni przygotowanej do malowania, które zależą od agresywności korozyjnej środowiska, zawarte są w normie PN-ISO 8501-3. Oczyszczona powierzchnia nie powinna wykazywać jednak większych uszkodzeń.

Typowa chropowatość podłoża, określona parametrem Rz, powinna wynosić 35–70 μm. Ocenę przeprowadza się przy pomocy:

1. Przyrządu do pomiaru chropowatości (np. aparatem firmy Elcometer)
2. Porównania badanej powierzchni z wzorcami (płytki metalowe podzielone na segmenty różniące się średnią wysokością chropowatości – norma PN-ISO 8503-2), lub dotykowo przesuwając po wzorcowej i badanej powierzchni paznokieć lub drewienko.
   Z uwagi na kształt ścierniwa dostępne są dwa wzorce:
   • S – dla ścierniw kulistych: kulki szklane, śrut staliwny i żeliwny kulisty
   • G – dla ścierniw ostrokrawędziowych: żużel pomiedziowy, piasek, korund, śrut żeliwny łamany

Szczegółowe informacje o metodach oceny chropowatości podłoży stalowych po obróbce strumieniowo-ściernej podane są w normie PN-EN ISO 8503.

W przypadku stosowania chemicznych metod usuwania zatłuszczeń należy sprawdzić pH powierzchni. Powinno ono wynosić 6–7.

Skuteczność odtłuszczenia sprawdza się jedną z poniższych metod:

1. Na odtłuszczoną powierzchnię nakłada się 2–3 krople benzyny ekstrakcyjnej. Po około 10 sekundach przykłada się krążek bibuły filtracyjnej. Jednocześnie na drugi krążek bibuły, służący jako wzorzec, również nanosi się benzynę ekstrakcyjną; po odparowaniu rozpuszczalnika z obu krążków, porównuje się je – obecność plam tłuszczowych na bibule przyciśniętej do odtłuszczonej powierzchni świadczy o jej niewłaściwym odtłuszczeniu.
2. Odtłuszczoną powierzchnię polewa się wodą destylowaną (spryskiwaczem). Po 10 s oceniany jest szacunkowy procent zwilżonej powierzchni. Norma rozróżnia 3 stopnie zwilżenia, które są zarazem miernikiem stopnia odtłuszczenia:
   • Stopień 1 – woda zwilża powyżej 50% powierzchni
   • Stopień 2 – woda zwilża 40–50% powierzchni
   • Stopień 3 – woda zwilża 15–20% powierzchni

Metoda ta zalecana jest do powierzchni pokrytych farbami do czasowej ochrony – na odtłuszczoną powierzchnię nanosi się kroplę 40–70% wodnego roztworu alkoholu etylowego z dodatkiem barwnika (np. pioktaniny). Jeśli powierzchnia jest zatłuszczona już w ilości ok. 100 mg/m², to kropla ta nie rozlewa się po niej. Na powierzchniach pionowych droga spływania kropli jest krótka i pozostaje owalny ślad, jeśli powierzchnia jest czysta.

Kurz i pył są bardzo niepożądanym zanieczyszczeniem, które musi być usunięte z każdego podłoża przygotowanego do malowania. Obecność pyłu można stwierdzić przez przetarcie powierzchni czystą białą szmatką.

Ocenę skuteczności odpylenia można przeprowadzić zgodnie z normą ISO 8502-3, przy pomocy paska taśmy samoprzylepnej o długości około 15 cm. Pasek nakleja się na badaną powierzchnię, trzykrotnie przesuwa się po nim kciukiem, a następnie nakłada się na kontrastowe podłoże i porównuje z rysunkiem wzorcowym.

Kontrola przygotowania powierzchni do malowania

Przy usuwaniu zapylenia przez wydmuchiwanie powietrzem należy zwrócić uwagę, aby powietrze było pozbawione oleju. Dotyczy to również powietrza używanego do napędu narzędzi do czyszczenia.

Ocenę skuteczności usunięcia zanieczyszczeń jonowych z powierzchni można przeprowadzić zgodnie z wytycznymi normy ISO 8502-1 lub ISO 8502-2, albo sprawdzić stosując opracowane przez Instytut Mechaniki Precyzyjnej w Warszawie testy do oceny ilości chlorków i siarczanów znajdujących się na powierzchniach przygotowanych do malowania.

W przypadku przypuszczalnej obecności zanieczyszczeń jonowych na powierzchni (powierzchnie pokryte solami, atmosfera zanieczyszczona aerozolem solnym) zaleca się zastosować metody mające na celu usunięcie zanieczyszczeń z powierzchni, takie jak:

• mycie parowo-wodne,
• mycie wodą pod ciśnieniem,
• oczyszczanie strumieniowo-ścierne na mokro.