Utwardzacze do farb i lakierów – rodzaje, właściwości i zastosowanie

Czym malować beton? Poznaj najważniejsze rodzaje farb do posadzki betonowej oraz farb do betonowych ogrodzeń. Który środek sprawdzi się lepiej – arby do betonu epoksydowe czy chlorokauczukowe? Podpowiadamy najlepsze rozwiązania.

Malowanie betonu to sposób na jego odświeżenie i nadanie betonowej powierzchni nowego wyglądu. Można dzięki temu odmienić stare zaniedbane ogrodzenie, betonowe słupki czy posadzkę.                

Farby do betonu są jednak skuteczne przede wszystkim w lepszej ochronie betonowej powierzchni przed działaniem szkodliwych substancji chemicznych (np. smarów czy olejów w garażu). Zabezpieczają beton przed słońcem i promieniami UV, wysokimi i niskimi temperaturami, chronią przed zniszczeniem i uszkodzeniami, ścieraniem i spękaniem.

Malowanie betonu przy pomocy odpowiedniej farby nadaje też powierzchni właściwości antypoślizgowe. W tym celu pokrywa się m.in. parkingi, posadzki garaży, warsztatów, hal przemysłowych, ale także posadzki na tarasie czy podwórku.

Jakie są rodzaje farb do betonu?

Wśród farb do betonu znajdziesz różne produkty o rozmaitych właściwościach i różnym przeznaczeniu. Do malowania betonu służą:

• Farby akrylowe: farby na bazie spoiwa akrylowego, łatwe w użyciu, szybkoschnące, łagodne, ale dosyć mało odporne na intensywne użytkowanie, obciążenia i trudne warunki atmosferyczne. Pomaluj przy ich pomocy: ścianę, chodnik w ogrodzie, ściany w garażu czy przydomowym warsztacie, na balkonie czy tarasie. Nie są tak trwałe, by zabezpieczyć betonowy podjazd czy posadzkę w garażu.
  ‍
• Farby poliuretanowe: dwuskładnikowe, używane zwykle na zewnątrz, odporne na warunki atmosferyczne i promienie UV, chronią beton przed działaniem wody i wilgoci, korozją i niskimi temperaturami. Dobre do malowania betonowych konstrukcji na zewnątrz, a także do elementów żeliwnych czy stalowych.
  ‍
• Farby chlorokauczukowe: emalie na bazie chlorokauczuku, idealne do stosowania na zewnątrz. Zabezpieczają powierzchnie betonowe, ale także elementy stalowe i żeliwne eksploatowane na świeżym powietrzu. Odpowiednie do ogrodzeń betonowych, chodnika, tarasu i innych powierzchni, które mają stały kontakt z wodą.
  ‍
• Farby epoksydowe: dwuskładnikowe emalie na bazie żywicy epoksydowej, najodporniejsze na warunki atmosferyczne i działanie silnych substancji chemicznych, żrących środków czy preparatów do dezynfekcji. Farba epoksydowa sprawdzi się na posadzce w garażu, piwnicy, warsztacie samochodowym, parkingu wewnętrznym. Używa się jej do malowania batonu w miejscach intensywnego ruchu, narażonych na ciągłe działanie wilgoci, w przestrzeniach roboczych i halach przemysłowych.

Którą farbę wybrać do malowania betonowej posadzki?

Za najodporniejszą na ścieranie farbę do posadzki betonowej uważa się emalię epoksydową. Preparat składa się z syntetycznej żywicy epoksydowej oraz utwardzacza – ich połączenie sprawia, że powłoka farby nie ściera się od ruchu pieszego i maszynowego. Epoksydowa farba do betonu, taka jak RAFIL Na Beton Emalia Epoksydowa, tworzy szybkoschnącą powłokę, która jest bardzo trwała, a zarazem elastyczna, dzięki czemu jest też odporna na uderzenia.

Farba epoksydowa do betonu nadaje się do zabezpieczania posadzek i powierzchni w obiektach przemysłowych, garażach, magazynach, warsztatach samochodowych i obiektach użyteczności publicznej. Tworzona przez nią powłoka jest bowiem szczelna i odporna na działanie rozcieńczonych kwasów, ropy, produktów ropopochodnych, olejów roślinnych, smarów, środków myjących i odkażających.

Z tego powodu farba epoksydowa sprawdzi się nawet w budynkach przemysłu spożywczego, gdzie często przy produkcji stosowane są roztwory kwasów lub inne agresywne substancje. Chroni beton przed trudnymi do usunięcia plamami, które wniknęłyby w porowatą strukturę niezabezpieczonej powierzchni.

Farba do betonowej posadzki pozostawia jednolitą, gładką, a przy tym antypoślizgową warstwę. Jeśli chcesz dodatkowo zwiększyć własności antypoślizgowe powłoki, możesz dodać do farby piasek kwarcowy.

Przeczytaj też: Konserwacja betonu – jak pomalować betonową posadzkę?

Pamiętaj!

W przypadku stosowania epoksydowych farb do powierzchni betonowych na zewnątrz użyj dodatkowo lakieru poliuretanowego (RAFIL Na Beton — Zestaw lakier poliuretanowy). Produkt ochroni powierzchnię przed promieniowaniem UV, wodą opadową, ujemnymi temperaturami i zanieczyszczeniami obecnymi w atmosferze.

Czy chlorokauczukiem można malować beton?

Farba chlorokauczukowa to rodzaj emalii, która tworzy na malowanej powierzchni elastyczną powłokę ochronną. Doskonale nadaje się – w połączeniu z podkładem chlorokauczukowym – do zabezpieczania powierzchni przed rdzą. Z tego względu najczęściej stosuje się ją do dekoracyjno-ochronnego malowania metalu.

Jednakże emalię chlorokauczukową RAFIL Chlorokauczuk możesz śmiało stosować również do malowania betonu i wówczas nie wymaga wcześniejszego gruntowania. To świetny wybór, jeśli jednym kolorem chcesz pokryć na przykład ogrodzenie złożone z żeliwnych i betonowych elementów konstrukcyjnych.

Emalia chlorokauczukowa tworzy trwałą i elastyczną powłokę, odporną na zarysowania, uderzenia i uszkodzenia mechaniczne. Charakteryzuje się zwiększoną odpornością na działanie trudnych warunków atmosferycznych (gwarancja ochrony 8 lat w przypadku RAFIL Emalia Chlorokauczukowa).
Co można pomalować przy pomocy farby chlorokauczukowej? Każdego rodzaju podłoże betonowe i tynki cementowo-wapienne nienarażone na ścieranie. Mogą to więc być słupki ogrodzeniowe i inne betonowe elementy ogrodzenia czy bramy, elementy architektury ogrodowej.

Dużym atutem farby chlorokauczukowej jest spory wybór kolorów – w przypadku RAFIL Emalia Chlorokauczukowa Do Dyspozycji Masz Ok. 20 kolorów, od szarości i czerni po barwy żółte, zielone, niebieskie czy różne odcienie czerwieni. Emalia nadaje się więc idealnie do różnych zastosowań dekoracyjnych.

Porada

Czym nakładać farby kolorowe do betonu? Przy wyborze wałka do malowania betonu zwykle sprawdza się zasada – im bardziej chropowata powierzchnia, tym dłuższe włosie powinien mieć wałek. Farbę można też nakładać przy pomocy pędzla lub natrysku, który sprawdzi się na dużych powierzchniach.

Czym lepiej malować beton – chlorokauczukiem czy farbą epoksydową?

Nie ma uniwersalnych produktów do malowania betonu. Dobór właściwego preparatu zależy od tego, jaką powierzchnię planujesz malować, czy znajduje się ona na zewnątrz, czy na zewnątrz, na jakie czynniki środowiskowe, atmosferyczne i chemiczne będzie narażona.

Betonowe posadzki, zwłaszcza w miejscach narażonych na zabrudzenia, oleje, smary, intensywny ruch: wybierz emalię epoksydową.

Emalia epoksydowa doskonale nadaje się do posadzek z betonu – wzmacnia je, uszczelnia i sprawia, że stają się odporne na ścieranie. Dzięki niej podłoże jest łatwiejsze do utrzymania w czystości i tym samym estetyczniejsze.

Betonowe ogrodzenia, murki, płotki, ogrodzenia łączące beton z metalem (stalą, żeliwem), betonowe elementy znajdujące się na zewnątrz, ale nie narażone na duże obciążenia i działanie silnych substancji chemicznych: wybierz farbę chlorokauczukową.

Emalia chlorokauczukowa to odpowiednia farba do betonowych ogrodzeń. Oba środki – przy zachowaniu zasad malowania zalecanych przez producenta – zapewniają trwałe, odporne na ścieranie powłoki.

Pamiętaj też, że dobór właściwej farby to nie wszystko. Konieczne jest właściwe przygotowanie podłoża – postępuj w tym wypadku ściśle z instrukcją producenta. Stosuj odpowiednie grunty i podkłady, przestrzegaj czasów malowania kolejnych warstw i nakładaj farby we właściwych warunkach atmosferycznych. W razie wątpliwości – eksperci RAFIL czekają na twoje pytania!

Rośliny doniczkowe zawsze były w dobrym stylu, ale dopiero w ostatnich latach zapanowała na nie prawdziwa moda! Księgarniane półki uginają się od poradników na temat uprawy roślin, media społecznościowe zalewane są zdjęciami amatorskich upraw, a balkony, tarasy i ogrody zachwycają kolorami, kształtami i zapachami królujących w nich kwiatów. Wraz z popularnością roślin na znaczeniu zyskały także dodatki do nich – donice, pergole oraz… kwietniki. W dzisiejszym wpisie przyglądamy się tym ostatnim. Jak odnowić stary metalowy kwietnik? Jaką farbą go pomalować? Podpowiadamy!

Kwietnik metalowy – ozdoba w stylu vintage

Kwietniki to elementy dekoracyjne, które pozwalają na ciekawą ekspozycję roślin – stanowiąc dla nich podwyższenie, ozdobną podstawę lub konstrukcję do zawieszenia na ścianie, balustradzie czy ogrodzeniu.

Czas największej popularności kwietników przypadał na czasy PRL. Trudno wyobrazić sobie wnętrza z lat 60. czy 70. bez bujnych paproci zawieszanych pod sufitem (kwietnik metalowy wiszący) lub ustawianych na specjalnie zaprojektowanych stojakach. Niestety, po kilku dekadach kwietniki stały się passe i odeszły w zapomnienie.

Od kilku lat możemy obserwować wielki powrót wzornictwa czasów PRL, a także rosnące zainteresowanie amatorską uprawą roślin. Nic dziwnego, że trendy te przecięły się i przypomniały nam o stylowej ozdobie z poprzedniej epoki, czyli kwietnikach. Obecnie są one jedną z najbardziej pożądanych ozdób – zarówno w ogrodach, jak i na werandach czy tarasach.

Jak odnowić stary metalowy kwietnik? Przygotowanie

Kwietnik, który zamierzasz odnowić, powinien być pusty! Jeżeli znajdują się w nim rośliny, powinieneś wyjąć je z konstrukcji i przenieść w inne, bezpieczne miejsce.

Kiedy opróżnisz kwietnik, możesz zabrać się za jego oczyszczanie. Przygotuj kilka starych kartonów lub folię malarską, drucianą szczotkę (przydatna może okazać się również szlifierka), papier ścierny, ściereczkę oraz preparat do odtłuszczania metalowych powierzchni (np. benzynę ekstrakcyjną lub RAFIL Preparat Do Odtłuszczania). Gotowe? W takim razie bierz się do dzieła:

• Zabezpiecz podłoże (niezależnie od tego, czy będziesz przeprowadzać prace na trawie, kostce brukowej, płytach betonowych czy innej nawierzchni) – rozłóż kartony lub folię malarską i upewnij się, że nie będą się przesuwać.
  
• Umieść kwietnik w przygotowanym miejscu i oczyść go z luźnych fragmentów starej farby, brudu, kurzu, glonów, rdzy i wszelkich innych zanieczyszczeń.
  
• Sięgnij po papier ścierny i postaraj się jak najbardziej zmatowić powierzchnię kwietnika – dzięki temu zapewnisz farbie lepszą przyczepność.
  
• Usuń pył, jaki powstał podczas oczyszczania i matowienia powierzchni.
  
• Odtłuść metal, używając wybranego preparatu oraz miękkiej ścierki.

Kiedy Twój kwietnik jest oczyszczony i odtłuszczony, możesz przejść do malowania.

Jak pomalować kwietnik metalowy?

Kwietnik metalowy będzie wymagał użycia specjalistycznej farby, która zabezpieczy materiał przed działaniem wody, czynników atmosferycznych oraz urazów mechanicznych. Nasza propozycja to RAFIL Chlorokauczuk – emalia, która zapewnia doskonały efekt estetyczny (występuje w aż 20 odcieniach!) oraz wieloletnią ochronę metalu przed rdzą (w połączeniu z podkładem chlorokauczukowym RAFIL).

{{recomended-product}}

Kiedy wybierzesz odpowiedni rodzaj oraz kolor farby, możesz pomalować swój kwietnik metalowy na ścianę, balustradę lub stojący. Wystarczy, że będziesz podążał za naszą instrukcją:

• Przy pomocy wałka gąbkowego lub pędzla pokryj metalową powierzchnię warstwą podkładu chlorokauczukowego.
  
• Następnie od razu (do 1 godziny) nałóż pierwszą, cienką warstwę farby. Staraj się, aby kwietnik był równomiernie pokryty emalią we wszystkich miejscach. Unikaj wielokrotnego przeciągania pędzlem w jednym punkcie, aby nie było nierówności.
  
• W czasie od 0,5 do 2 godzin nałóż kolejną warstwę, trzymając się zasad z wcześniejszego punktu.

Po całkowitym wyschnięciu powierzchni metalowej możesz cieszyć się nowym obliczem kwietnika! Umieść w nim ulubione kwiaty i ozdób swój ogród lub taras w oryginalny sposób.

Ogrodzenia antracytowe są modne, eleganckie i funkcjonalne. Decydując się na ten kolor, warto jednak wziąć pod uwagę m.in. rodzaj ogrodzenia, wystrój ogrodu czy kolor elewacji oraz dachów.

Sprawdź, czym charakteryzuje się antracyt i jak wykorzystać go do aranżacji ogrodzenia.

Jak ogrodzenia antracytowe wpisują się w aktualne trendy aranżacyjne?

W przeszłości ogrodzenia wokół domów były zwykle zielone lub drewniane. Podczas aranżacji przestrzeni traktowano je jako element, który ma wyznaczać granice posesji, a nie ozdabiać przestrzeń czy stanowić integralną część wystroju. Zieleń uważano natomiast za naturalną i ładną, a wielu właścicieli domów nie zastanawiała się nawet, czy można zastąpić ją innym kolorem. Poza tym wybór farb do ogrodzeń nie był tak szeroki jak dzisiaj.

Dzisiaj podejście do aranżacji przestrzeni wokół domu jest już inne. Ogrodzenia traktuje się jako integralną część aranżacji i dopasowuje się je do elewacji budynku czy stylu ogrodu. Zwraca się uwagę zarówno na kształt czy rodzaj ogrodzenia, jak i na jego kolor. Architekci czy prywatni inwestorzy decydują się coraz częściej nawet na najbardziej intensywne, czy jaskrawe odcienie. Miłośnikom elegancji, prostoty i funkcjonalności do gustu przypadają coraz bardziej ogrodzenia antracytowe.

Ogrodzenie w kolorze antracytowym, czyli jakim? Zalety antracytu

Antracyt jest organogeniczną skałą, będącą odmianą węgla kopalnego. Jak można sobie wyobrazić, kolor antracytowy zbliżony jest więc do koloru węgla. To odcień na pograniczu czerni i szarości – intensywny, głęboki i intrygujący, ale równocześnie łagodny i stonowany. Nie jest tak ciemny i ciężki jak czarny, ale równocześnie jest znacznie bardziej nasycony niż szary. Uznawany jest za łatwiejszy do aranżacji niż czerń. Nadaje wnętrzom czy ogrodzeniom stylowy charakter.

Antracyt to kolor nie tylko ciekawy, ale też funkcjonalny. Nie widać na nim zanieczyszczeń tak jak na jaśniejszych odcieniach.

Warto wiedzieć! Jak zmienić kolor ogrodzenia na antracyt?

Jeśli chcesz, by Twoje ogrodzenie miało taką barwę i dopiero stajesz przed wyborem odpowiedniego rozwiązania, możesz zamówić np. gotowe ogrodzenie panelowe w kolorze antracytu. Jeśli jednak chcesz zmienić kolor już istniejącego ogrodzenia, możesz zrobić to, malując je dobrą farbą. Jaka emalia nada się do malowania ogrodzenia? Do malowania metalowej bramy możesz wykorzystać antykorozyjną emalię Do Bram i Ogrodzeń RAFIL. Z kolei do malowania ogrodzenia panelowego i betonowego świetnie sprawdzi się Emalia Chlorokauczukowa RAFIL.

Antracytowe ogrodzenie betonowe

Beton w ogrodzeniach może pojawiać się pod różnymi postaciami. Surowiec ten można wykorzystywać do wznoszenia murów wokół domów, jednak najczęściej wykorzystuje się je do stawiania fundamentów i wzmocnień, np. pod ogrodzenie poziome. Antracyt jest kolorem, który może znacznie podnieść walory estetyczne betonowych ogrodzeń, jednak należy zachować ostrożność.

Jeśli wokół Twojego domu stoi lub stanie betonowe ogrodzenie w kolorze antracytu, warto zadbać o to, by inne elementy aranżacji miały jasne, lekkie odcienie. Możesz też posadzić przy ogrodzeniu zielone rośliny czy wysokie trawy, które dodadzą przestrzeni lekkości. Innym sposobem wykorzystania koloru antracytowego do betonowych ogrodzeń jest zastosowanie go tylko na fundamentach i pionowych wzmocnieniach.

Jeśli natomiast decydujesz się np. na ogrodzenie palisadowe, kolor antracytu mogą mieć tylko fundamenty lub tylko przęsła. Pozostałe elementy warto pomalować na jaśniejszy odcień.

Antracytowe ogrodzenie panelowe i palisadowe

Ogrodzenia panelowe i palisadowe są coraz częściej wykorzystywane przez właścicieli domów jednorodzinnych. Ich dużą zaletą jest łatwość montażu, a także prosta, estetyczna forma. Antracytowe ogrodzenia palisadowe i panelowe stawia się m.in. wokół domów utrzymanych w nowoczesnym, minimalistycznym stylu, a także wokół budynków, w których np. dachy czy drzwi garażowe mają odcienie szarości. Jeśli chcesz zaaranżować przestrzeń w takim stylu, warto postawić na jasny kolor elewacji. Świetnie sprawdzi się klasyczna biel.

Antracytowe ogrodzenie z siatki

Ogrodzenie z siatki w kolorze antracytu będzie odpowiednie dla wszystkich właścicieli domów, którzy cenią rozwiązania ekonomiczne, a jednocześnie nie chcą rezygnować z elegancji i dobrego stylu. Aby zachować prywatność, tuż przy ogrodzeniu można posadzić drzewa, krzewy lub bluszcze.

Na rynku dostępne są siatki w odcieniach antracytowych, ale jeśli wokół Twojej posesji zamontowane jest już ogrodzenie z siatki w innym kolorze, pomaluj je odpowiednią emalią do metalu. Do malowania siatki możesz wykorzystać np. specjalne wałki z nacięciami, dzięki którym jednym pociągnięciem pomalujesz druty z kilku stron.

Ogrodzenia antracytowe są stylowe i eleganckie, a do tego funkcjonalne. Pamiętaj jednak, by nie nadużywać tego koloru, zwłaszcza w przypadku ciężkich, zabudowanych ogrodzeń betonowych.

Jeśli planujesz remont lub budujesz swój dom od postaw, jednym z ważniejszych elementów jest wybór kolorystyki ogrodzenia. Powinna być ona spójna z elewacją domu, a także otoczeniem. Podpowiadamy, jak dobrać kolor ogrodzenia, aby posesja wyglądała atrakcyjnie.

Do czego dobrać kolor ogrodzenia?

Odcienie domu i całej posesji nie mogą być przypadkowe. Wybierając kolor ogrodzenia, zwróć uwagę na odcienie płotu, furtki oraz bramy wejściowej. Całość powinna być spójna, a wręcz niemal identyczna. Z kolei, elementy dodatkowe, takie jak murki czy słupki, powinny nawiązywać do elewacji lub kolorystyki otoczenia domu, np. stolarki okiennej czy kostki brukowej.

Liczy się także styl całego domu. Nowoczesne projekty posesji zazwyczaj uwzględniają kolory stonowane – szary, czarny lub biały. Ciepłe odcienie dedykowane są dla domów w tradycyjnym stylu, np. wiejskim. Neutralny kolor, taki jak beż, pojawia się zarówno w stylistyce nowoczesnej, jak i tradycyjnej. Ciekawe wersje kolorystyczne oferuje produkt RAFIL Chlorokauczuk.

Ogrodzenie domu a elewacja

Gdy wybierasz kolorystykę ogrodzenia, dopasuj ją do wyglądu elewacji. Dzięki temu cała posesja będzie wyglądać atrakcyjnie.

Jeśli wśród kolorystyki elewacji domu dominują jasne barwy, postaw na bardziej stonowaną kolorystykę ogrodzenia. Możesz także wybrać dokładnie takie same odcienie domu oraz ogrodzenia, czyli zastosować identyczny kolor elewacji na mury oddzielające przęsła. Z kolei drewniane ogrodzenie może nawiązywać do dekoracyjnych elementów elewacji lub stolarki okiennej.

Elewacja budynku w kolorach ciepłych, czyli beżach i brązach, powinna mieć swoje odzwierciedlenie w ogrodzeniu. Jeśli Twój dom ma jaskrawy odcień, np. pomarańczowy, nie musisz od razu malować wszystkich słupków na taki sam kolor. Aby nie przytłoczyć otoczenia, możesz zwrócić uwagę na dach, stolarkę okienną, garaż lub drzwi i nawiązać kolorystyką właśnie do tych elementów.

Jak dobrać kolor ogrodzenia do domu?

Dom to nie tylko ogrodzenie oraz elewacja. To także balkon, oświetlenie czy kostka brukowa tuż przed wejściem. Ważne jest, aby zadbać o kolorystykę i styl każdego z tych elementów, aby stworzyć spójną całość.

W przypadku ogrodzenia stalowego możesz wybrać taki odcień, który pojawi się np. przy balustradach. Jeśli będziesz malować powierzchnię samodzielnie, wybierz taką farbę, którą możesz zastosować także na furtkę, bramę, balustradę na balkonie czy latarnię w ogrodzie. W ten sposób zadbasz o jednolity odcień w każdym miejscu.

Jeśli chcesz zamontować ogrodzenie modułowe, zwróć uwagę na słupki pomiędzy przęsłami. Powinny one nawiązywać np. do kostki brukowej lub kamienia dekoracyjnego. Nie możesz dobrać identycznego odcienia? Zachowaj tonację ciepłą lub chłodną.

Ogrodzenie domu – wizytówka całej posesji

Musisz pamiętać o tym, że ogrodzenie domu jest pierwszym elementem, na który piesi lub goście zwracają uwagę. To nie tylko zabezpieczenie całej posesji, ale przede wszystkim jej wizytówka. Właśnie dlatego zwracaj uwagę na każdy szczegół.

Kolorystykę ogrodzenia domu możesz zaplanować wcześniej, biorąc pod uwagę rodzaj oraz odcienie (chłodne lub ciepłe). Stworzysz w ten sposób jednolitą całość, a atrakcyjnie wykończone ogrodzenie będzie przyciągało wzrok. Zwróć uwagę na estetykę wykonania. Im bardziej dokładne, tym lepsze wrażenie pozostawisz.

Kolorystyka a materiał ogrodzenia

Nowoczesne ogrodzenia stalowe mają najczęściej chłodne i stonowane kolory. Dominuje tu czerń, odcień popielaty oraz grafit. Pomiędzy przęsłami może znajdować się kamień. Najlepiej wybrać tutaj chłodne odcienie – jaśniejsze lub ciemniejsze od płotu. Atrakcyjnie wygląda jasnoszary kamień oraz czarne ogrodzenie stalowe. Prezentuje się nowocześnie i estetycznie.

{{recomended-product}}

Aby pomalować skutecznie metal, wybierz produkt taki jak farba RAFIL Do Bram i Ogrodzeń. To farba do zadań specjalnych. Po pierwsze nie wymaga gruntowania, po drugie tworzy szybkoschnące, matowe powłoki, które są odporne na korozyjne działanie warunków atmosferycznych.

Decydując się na ogrodzenie betonowe, do wyboru masz głównie odcienie szarości. Musisz pamiętać o tym, że ciemne ogrodzenie, które w całości zasłania i zabezpiecza posesję, może okazać się przytłaczające. Lepiej postawić na jaśniejsze i stonowane barwy, które lekko rozjaśnią otoczenie.