Utwardzacze do farb i lakierów – rodzaje, właściwości i zastosowanie

Wielkość malowanej powierzchni, jej wygląd i ukształtowanie, a przy okazji wydajność i wygoda. Odpowiadając na pytanie „czym malować metal?”, warto wziąć pod uwagę wszystkie te kwestie. Zanim zdecydujesz, czy lepszy będzie pędzel, wałek, czy spray, sprawdź, na co zwracać uwagę przy wyborze narzędzi do malowania metalu.

Malowanie metalu pędzlem – co warto wiedzieć?

Pędzel to zdecydowanie najczęściej wybierane narzędzie do malowania metalu. Konstrukcje z tego materiału często mają drobne elementy oraz skomplikowaną, zróżnicowaną strukturę, na przykład chropowatą, z którą nie poradzi sobie wałek. Co więcej, malowanie pędzlem nie wymaga wielkich umiejętności, a włosie łatwo wyrównuje ewentualne rozpryski czy zacieki.

Przy wyborze pędzla do malowania metalu warto zwrócić uwagę na:

• Rodzaj włosia – pędzle mogą mieć włosie syntetyczne lub naturalne. Do metalu znacznie lepiej nadaje się to drugie, ponieważ pozwala uzyskać gładsze, równomierne wykończenie. Kupując pędzel do malowania metalu, zwróć uwagę na umocowanie włosia – nie powinno wysnuwać się z podstawy, ponieważ w takim przypadku pojedyncze włoski zostaną na malowanej powierzchni i trudno będzie je usunąć.

Ważne!
‍Do malowania metalu konieczna jest specjalistyczna farba – o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne i odpowiednia do różnych powierzchni metalowych: stalowych, ocynkowanych czy aluminiowych. Przykładem może być antykorozyjna emalia RAFIL Do Bram i Ogrodzeń, dostosowana do malowania pędzlem, wałkiem i natryskiem.

• ‍Kształt pędzla – do powierzchni o skomplikowanym kształcie najlepiej nadają się pędzle okrągłe, których włosie może dotrzeć w każdy zakamarek. Przy płaskich i większych powierzchniach warto postawić na klasyczny pędzel angielski o płaskim kształcie, który pozwala na równomierne i płynne malowanie metalu. Ostatnim typem pędzla przydatnego przy wykańczaniu tej powierzchni jest tzw. kaloryferowiec, czyli długi, płaski pędzel, często z zakrzywioną rączką, który pozwala dotrzeć do miejsc trudno dostępnych.

‍

Kiedy malować metal wałkiem?

Zamiana pędzla na wałek do malowania metalu zazwyczaj następuje w sytuacji, gdy musisz pokryć farbą większą i gładszą powierzchnię. Jako że wałek łatwo sunie po podłożu, pomalujesz ją znacznie szybciej, a rozprowadzenie farby będzie równomierne. Wałek do malowania metalu powinien mieć:

• Właściwy rozmiar – im dłuższy wałek, tym większą powierzchnię pokryje, a jego wielkość powinna odpowiadać rozmiarom malowanego elementu.
  ‍
  
• Zwartą, nieporowatą strukturę – taki wałek zapewnia dokładne rozprowadzenie farby i uzyskanie idealnie gładkiego efektu. Z tego powodu do malowania metalu polecane są wałki wykonane z gąbki o jak najmniejszych porach lub pokryte bardzo krótkim włosiem. Porowate wałki spowodują, że do farby przedostaje się powietrze, co skutkuje powstawaniem bąbli.
  ‍
  
• Wygodny uchwyt – wałkami często maluje się płaskie elementy ogrodzenia lub bramy, dachówki czy elementy maszyn. Do niewielkich powierzchni w zupełności wystarczy klasyczny, krótki uchwyt, do ogrodzeń warto wybrać drążek teleskopowy.

Malowanie natryskowe metalu — na czym polega?

Malowanie natryskowe metalu wymaga odrobiny wprawy, ale trudno odmówić mu zalet. Jest szybkie, bardzo wydajne i pozwala dotrzeć do trudno dostępnych miejsc.

Do malowania sprayem potrzebujesz urządzenia, na które składa się kompresor, aparat natryskowy ze zbiornikiem na farbę, a także przewód, przez który sprężone powietrze przedostaje się z kompresora do zbiornika, regulator ciśnienia oraz filtry i złączki. Nowoczesne zestawy do malowania natryskowego łączą wszystkie te elementy w formę niewielkiego, lekkiego i zgrabnego urządzenia, które obsłuży nawet laik.

Koniecznym elementem zestawu jest lepkościomierz, dzięki któremu można kontrolować konsystencję farby, ta stosowana do malowania natryskowego musi zostać rozcieńczona wodą lub rozpuszczalnikiem, a lepkościomierz pozwala utrzymywać właściwą gęstość.

Malowanie odbywa się po umyciu, zagruntowaniu i odtłuszczeniu powierzchni, na przykład za pomocą preparatu RAFIL Preparat Do Odtłuszczania, co zwiększy przyczepność farby. Przed malowaniem nałóż odzież ochronną i gogle.

W przypadku powierzchni z dużymi prześwitami takich jak metalowe ogrodzenia warto umieścić za nimi płytę pilśniową lub karton, żeby zapobiec rozbryzgowi. Farbę nakładaj prostopadle do malowanej powierzchni, w odległości około 20 cm, z góry w dół w przypadku powierzchni pionowych i od dołu ku górze, gdy są poziome.

Kupowanie farb staje się coraz bardziej świadome – klienci częściej zwracają uwagę już nie tylko na ich kolor, ale również na właściwości, np. odporność na ścieranie czy blaknięcie. Kolejnym punktem, który warto sprawdzić, kupując farby, jest zawartość LZO w produkcie. Dowiedz się, jak to zrobić!

LZO – co to jest?

Definicja LZO wymaga najpierw rozwinięcia skrótu. Lotne związki organiczne to substancje, które łatwo przechodzą w stan pary i gazu, ich temperatura wrzenia oscyluje w granicach 50-250°C, a ich rozpuszczalność w wodzie jest niska. Jak już zostało wcześniej wspomniane, LZO występują w farbach, a najwięcej można ich znaleźć w preparatach na bazie rozpuszczalników.

Ważne!

Lotne związki organiczne znajdują się nie tylko w farbach, choć to właśnie z nimi są najczęściej kojarzone. Spotkać można je także w takich produktach, jak m.in. tusze do drukarek, środki w aerozolu na owady, odświeżacze powietrza, kleje, tynki czy preparaty czyszczące stosowane w mieszkaniach.

Lotne związki organiczne stanowią jednak także efekt uboczny wielu procesów przemysłowych – emisja LZO na szeroką skalę prowadzi do zanieczyszczenia środowiska, co doprowadziło do konieczności uregulowania zawartości w produktach LZO ustawą, by zminimalizować ich szkodliwy wpływ na naturę.

Farby z LZO a bezpieczeństwo

Bezpośrednie narażenie na długotrwały kontakt z lotnymi związkami organicznymi ma szkodliwy wpływ dla zdrowia. Dlatego też normy LZO w farbach zostały przedstawione bardzo skrupulatnie, szczególnie jeśli chodzi o preparaty do ścian używane wewnątrz budynków. Z jakimi dolegliwościami może się spotkać osoba narażona na wdychanie LZO z farb do ścian? Mogą to być:

• katar,
  
• podrażnienie oczu,
  
• wysypki i inne uczulenia skórne,
  
• obrzęk krtani,
  
• ból głowy,
  
• nudności,
  
• nasilenie objawów astmy.

Oczywiście te objawy mogą występować, jeśli nie zostały zachowane zasady doboru farb do wnętrz. W pomieszczeniach należy bowiem unikać preparatów rozpuszczalnikowych, a zastąpić je wodorozcieńczalnymi. Warto też sprawdzać zawartość LZO w farbach i porównać ją z zapisami w ustawie, by mieć pewność, że kupione preparaty nie będą szkodzić domownikom.

Jeszcze większą uwagę należy poświęcić doborowi farb, jeśli wśród członków rodziny są astmatycy i alergicy. Dla nich najlepszym rozwiązaniem jest sięganie po ekologiczne preparaty, w których została przeprowadzona redukcja LZO – ilość lotnych związków organicznych jest w nich o wiele mniejsza, niż wskazują na to normy.

Redukcja LZO jest również istotna w przypadku farb stosowanych na zewnątrz, zwłaszcza przy malowaniu dużych powierzchni, kiedy malarz przez długi okres czasu jest narażony na wdychanie szkodliwych oparów.

LZO w farbach – normy

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że ustawowa zawartość LZO w farbach znacząco różni się w przypadku preparatów wodnych i rozpuszczalnikowych, a także do użytku zewnętrznego i wewnętrznego. Wybierając matową farbę do malowania ścian i sufitów w mieszkaniu należy szukać preparatów, w których zawartość LZO w produkcie nie przekracza 30 g/l. Oczywiście na rynku bez trudu znajdziesz takie, w których wartość ta jest o wiele niższa.

Z kolei szukając farb specjalistycznych, możesz natknąć się na zdecydowanie wyższą zawartość LZO – np. dopuszczalna ilość tych substancji w farbach na dach RAFIL Radach Farba Na Dach to 500 g/l. Różnica wynika przede wszystkim z tego, że z warstwą preparatu do malowania dachów nie będziesz mieć styczności, a tym bardziej z pochodzącymi z niej lotnymi związkami organicznymi. Poza tym farby stosowane na zewnątrz muszą cechować się wysoką odpornością na zmienne warunki atmosferyczne, zarysowania i uderzenia.

Pamiętaj, by wybierając preparaty wykończeniowe, zawsze sięgać po te o najniższym bilansie LZO – dzięki temu zadbasz o zdrowie i otaczające Cię środowisko.

Jak przedłużyć trwałość posadzki betonowej w garażu i zabezpieczyć ją przed plamami? Rozwiązaniem jest malowanie posadzki odpowiednimi farbami do garażu. Jaki produkt wybrać i jak krok po kroku odnowić podłogę w garażu? Sprawdź wskazówki.

Planujesz malowanie posadzki garażu? Jeśli tak, to powinieneś pamiętać o tym, by wykończenie podłogi było odporne na wszelkie uszkodzenia i działanie środków chemicznych. Zabezpieczenie posadzki betonowej w garażu to podstawa. Po przeczytaniu tego artykułu zrobisz to bezbłędnie!

Czym pomalować posadzkę betonową w garażu?

Na rynku dostępnych jest kilka różnych rodzajów materiałów wykorzystywanych do zabezpieczania garażowych posadzek. Najczęściej wybiera się płytki ceramiczne i zaprawę betonową. Ta druga opcja ma wiele zalet. Wykonanie takiego podłoża jest proste i tanie. Niestety nie jest to rozwiązanie idealne. Zaprawa betonowa łatwo się brudzi. Plamy z oleju, smarów czy innych płynów samochodowych to zabrudzenia, które są właściwie niemożliwe do usunięcia. Jest też mało odporna na ścieranie. Pytanie zatem – czym malować posadzkę betonową? Wszystkie wady takiej powierzchni możesz bowiem zniwelować za pomocą odpowiedniej farby.

Malowanie posadzki betonowej uda się, jeśli wybierzesz odpowiedni produkt. Wykorzystanie farby do betonu to dobry wybór. Dzięki niej posadzka zyska odporność na typowe substancje, które mogą pojawić się w garażu – oleje, benzyny czy roztwory słabszych kwasów. Będzie też odporna na ścieranie i zarysowania. Podniesie również walory estetyczne betonowej posadzki.

Zatem – czym pomalować posadzkę w garażu? Możesz wybierać między jedno- i dwuskładnikowymi farbami, najczęściej na bazie żywic syntetycznych. Jednoskładnikowe farby rozpuszczalnikowe dzielą się na winylowe i akrylowe. Są łatwe w aplikacji. Nie nadają się jednak do zaaplikowania w garażu ze względu na małą odporność na ścieranie.

Dwuskładnikowe farby to farby epoksydowe lub poliuretanowe. Tworzą szybkoschnące, bardzo dobrze przyczepne do podłoża, odporne na ścieranie i uderzenia, twarde i elastyczne, antypoślizgowe powłoki. Nakładanie takich substancji wymaga trochę więcej wysiłku. Twoje starania wynagrodzi jednak efekt końcowy i fakt, że takie farby charakteryzują się długą żywotnością i znacznie mniejszą ścieralnością.

Jaka farba do posadzki betonowej w garażu?

Do malowania posadzki betonowej w garażu polecamy np. RAFIL Na Beton Emalię Epoksydową. To produkt dwuskładnikowy, który przygotowuje się do malowania, mieszając ze sobą emalię (składnik 1) oraz utwardzacz do emalii (składnik 2).

RAFIL Na Beton tworzy antypoślizgową, trwałą i elastyczną powłokę, odporną na ścieranie i uderzenia. Zabezpiecza powierzchnie betonowe przed działaniem wody, środków myjąco-odkażających i wybranych substancji chemicznych. Idealnie nadaje się do malowania podłogi w garażu, warsztacie, hali przemysłowej czy w kotłowni. Jeśli chcesz ją zastosować na zewnątrz, należy jeszcze dodatkowo zabezpieczyć beton produktem RAFIL Na Beton Lakier Poliuretanowy.

Malowanie posadzki w garażu – przygotuj się do pracy!

Pamiętaj, że jeśli chcesz malować świeże podłoże betonowe, to możesz to zrobić dopiero najwcześniej po 4 tygodniach sezonowania. Musisz bowiem upewnić się, że proces utwardzania się zakończył.

Jeśli masz zamiar pokryć farbą niemalowaną wcześniej powierzchnię, musisz zacząć od gruntowania. Malowanie wstępne ma za zadanie zamknięcie porów i zmniejszenie chłonności betonu. Dlaczego powinno ci na tym zależeć? Wpływa to na wydajność malowania i polepszenie przyczepności kolejnych warstw farby. Użyj do tego rozcieńczonej emalii RAFIL Na Beton Emalia Epoksydowa – do warstwy gruntującej dodaj około 20% rozpuszczalnika do wyrobów epoksydowych.

Jeśli jednak chcesz jedynie odnowić wcześniej malowaną nawierzchnię, to na początku musisz dokładnie ją oczyścić. Przed przystąpieniem do malowania upewnij się, że posadzka jest czysta (nie może być na niej żadnych tłustych plam), sucha i odpylona. Wszelkie plamy po olejach zmyj z użyciem rozcieńczalnika do wyrobów poliwinylowych i chlorokauczukowych. Jeśli zauważysz jakieś nierówności lub ubytki – koniecznie je uzupełnij. Następnie powinieneś usunąć wszelkie naloty organiczne za pomocą środka grzybobójczego. Po wykonaniu tych czynności umyj raz jeszcze podłoże zwykłą, czystą wodą i pozostaw je do wyschnięcia.

Jak malować posadzkę betonową?

Wszystko gotowe? Czas zabrać się do pracy! Istotna w tym momencie powinna być dla ciebie pogoda. Poczekaj na bezdeszczowy dzień. Temperatura podłogi i otoczenia musi być wyższa lub równa 5°C i nie może przekraczać 30°C. Wilgotność powietrza powinna wynosić nie więcej niż 80%. To bardzo ważne ze względu na to, że warunki, w jakich malujesz, decydują o tym, jak długo schnąć będzie wybrana przez ciebie farba. Co za tym idzie – przekłada się to również na właściwości powstałej powłoki.

Do malowania użyj wałka lub pędzla. Pierwszą warstwę nałóż równolegle do ściany, w której znajduje się brama lub drzwi. Maluj równoległymi pasami. Kolejną warstwę możesz nanieść po upływie od godziny do nawet doby – wszystko zależy od rodzaju farby oraz wspomnianych wyżej warunków, temperatury i wilgotności powietrza. Kolejną warstwę rozprowadź ją w przeciwnym kierunku niż pierwszą.

Jeśli z jakichś przyczyn nie mogłeś nanieść kolejnych warstw po czasie rekomendowanym przez producenta używanego produktu, pamiętaj o tym, by zmatowić powłokę. Przetrzyj ją papierem ściernym, ale zrób to delikatnie. Później oczyść posadzkę z pyłu. Wtedy będzie gotowa do naniesienia kolejnej warstwy farby.

Zabezpieczenie posadzki w garażu – jak to zrobić?

Podłoże w garażu jest narażone na uszkodzenia, zabrudzenia i pylenie. To może zmniejszyć jego trwałość. Zabezpieczenie podłogi betonowej przed wilgocią to bardzo istotna sprawa, jeśli chcesz, by przed długi czas wyglądała jak w dniu malowania.

Pęknięcia, odpryski czy miejscowe zmiany koloru to tylko jedne z wielu następstw szkodliwego działania wilgoci na powierzchnie betonowe. Jeśli chcesz zwiększyć odporność posadzki na szkodliwe czynniki, powinieneś użyć odpowiedniego impregnatu. Zabezpieczenie posadzki przed wilgocią będzie niezwykle proste dzięki zastosowaniu specjalistycznych środków.

Zabezpieczenie posadzki przed wodą – wybierz odpowiedni środek

Żywice epoksydowe nie emitują żadnych substancji lotnych. To bezpieczne preparaty – mogą być wykorzystywane nawet w szpitalach czy szkołach! Zaletami takich środków są trwałość i duża odporność na ścieranie. Do impregnowania powierzchni betonowej posłużą ci też wyroby akrylowo-silikonowe.

Jak nanieść taki środek? Ponownie – musisz odpowiednio przygotować do tego powierzchnię. Beton musi być oczyszczony. Stara farba, zabrudzenia czy tłuste plamy są niedopuszczalne. Będzie ci potrzebny pędzel lub wałek. Możesz też rozprowadzić substancję poprzez natrysk. Pamiętaj o założeniu okularów i rękawic ochronnych przed przystąpieniem do pracy!

Ważne jest, byś – podobnie jak w przypadku malowania powierzchni betonowej – w czasie nakładania impregnatu zadbał o to, by podłoże było chronione przed deszczem i intensywnym słońcem. Zaimpregnowaną podłogę możesz użytkować dopiero po 24 godzinach od nałożenia preparatu. Impregnowanie należy powtarzać co 3 lub 4 lata.

Podsumowanie

Malowanie garażu to wymagające zadanie, ale efekt końcowy jest tego wart. Aby uzyskać trwałą i estetyczną powierzchnię, pamiętaj o kilku ważnych zasadach.

Pierwszym krokiem jest odpowiednie przygotowanie podłoża. Beton przed malowaniem musi być oczyszczony, odtłuszczony i zaimpregnowany środkiem grzybobójczym. Istotna jest również pogoda podczas malowania – optymalna temperatura to powyżej 5°C, a wilgotność – poniżej 80%.

Do malowania posadzki betonowej najlepiej wybrać farbę epoksydową. Nałożenie dwóch warstw farby wałkiem lub pędzlem równoległymi pasami zapewni trwałą i odporną na ścieranie powłokę. W przypadku dłuższej przerwy w malowaniu pierwszą warstwę należy zmatowić papierem ściernym.

Stosując się do tych zasad, można samodzielnie pomalować posadzkę betonową w garażu i cieszyć się piękną i trwałą powierzchnią przez wiele lat. Pamiętaj o dokładnym przeczytaniu instrukcji producenta farby i stosuj się do tych zaleceń!

• Karta techniczna – zapis tworzony przez producenta, dotyczący konkretnego wyrobu, jego przeznaczenia, charakterystyki i stosowania.
• Symbol wyrobu – każdy wyrób posiada dany symbol, który określa typ rodzaj i jego kolor, na tej podstawie wyrób jest identyfikowany.
• Gęstość – masa 1 cm³ wyrobu oznaczana piknometrycznie w temp. 20°C; dla wyrobów dwuskładnikowych jest to wartość średnia, po zmieszaniu składników.
• Punkt zapłonu (ang. flash point) – jest to najniższa temp. materiału malarskiego, w której wytworzy on pary substancji palnych wystarczających do zapłonu w określonych warunkach zapłonu.
• Zużycie teoretyczne (ang. theoretical spreading rate) – wartość (i/m²; kg/m²; m²/l; m²/kg) podawana w danych technicznych farby; arytmetyczny wynik zależności zawartości substancji nielotnej i specyfikowanej grubości powłoki malarskiej.
• Zużycie praktyczne - zależy od wielu czynników, między innymi od zużycia teoretycznego, chropowatości podłoża, metody i warunków nakładania, wielkości i rodzaju malowanej powierzchni, a także roli powłoki w zestawie; określa się iloczynem współ- zużycia praktycznego i zużycia teoretycznego farby.
• Czas przydatności wyrobu do stosowania (ang. pot life) – max. czas, w którym wyrób lakierowy po zmieszaniu z utwardzaczem zachowuje swoje właściwości i nadaje się do nanoszenia na podłoże.
• Czas schnięcia (ang. drying time) czas przejścia ciekłej powłoki malarskiej w stałą powłokę o określonych własnościach fizycznych i mechanicznych w danej temp.
• Porowatość (ang. porosity) – zależy w głównej mierze od użytego pigmentu, charakteryzuje ją obecność w powłoce otworków i kanalików sięgających do podłoża.
• Przepuszczalność (ang. permeability) – charakteryzuje zdolność przepuszczania gazów lub par przez powłokę, zależy od własności fizykochemicznych, grubości powłoki.
• Przyczepność (ang. adhesion) – zdolność powłoki do wiązania się z podłożem lub poprzednią warstwą.
• Trwałość powłoki (ang. durability) – przypuszczalny czas „życia” powłoki malarskiej do pierwszej głównej renowacji.
• Wydajność - powierzchnia (w m2), która może być pokryta daną ilością wyrobu lakierowego tworzącego powłokę o wymaganej grubości; zależy od warunków stosowania, złożoności geometrycznej konstrukcji, warunków atmosferycznych itp.
• Powłoka termoodporna – odporna na długookresowy wpływ temp. powyżej 150°C.
• Emalia (ang. top coat) – wyrób malarski pigmentowany o wysokich walorach dekoracyjnych, zwłaszcza barwie i połysku. Jako warstwy nawierzchniowe – emalie – muszą być odporne na wpływ zewnętrznych czynników korozyjnych np. promieniowanie słoneczne.
• Farba (ang. primer) – materiał malarski pigmentowany, tworzący powłokę kryjącą – która ma przede wszystkim spełniać funkcje ochronne. Farby tego typu (gruntujące, przeciwrdzewne) nanoszone są bezpośrednio na podłoże i zawierają składniki powstrzymujące procesy korozyjne. Powinny charakteryzować się głównie dobrą przyczepnością do podłoża.
• Farba do czasowej ochrony – chroni czasowo przed działaniem czynników atmosferycznych i korozyjnych (najczęściej przez okres 6 m-cy na czas montażu, transportu, składowania).
• Farba, emalia tiksotropowa – zawiera dodatki powodujące efekt zmniejszania się lepkości pozornej (upłynnienie) w czasie działania naprężeń ścinających (mieszanie, rozcieranie pędzlem).
• Farba na gorzej przygotowane podłoże (ang. surface tolerant) – przeznaczona do gruntowania, tolerująca gorzej przygotowane powierzchnie. Posiada właściwości: stabilizacji, przetwarzania i penetracji rdzy.
• Farby chemoutwardzalne (ang. chemical curing paints) – produkt malarski składający się z dwu lub trzech składników (żywica + utwardzacz) mieszanych bezpośrednio przed aplikacją.
• Farba grubopowłokowa (ang. high build) – materiał malarski dający grubszą powłokę suchą niż powszechnie stosowane materiały.
• Lakier (ang. varnish) – wyrób malarski niepigmentowany dający w efekcie powłokę przeświecalną.
• Pigmenty (ang. pigments) – są to substancje nierozpuszczalne w spoiwie farby a ulegające w nim zdyspergowaniu. Charakterystyczne dla nich są następujące własności: barwa, zdolność krycia, niekiedy zdolności ochronne i przeciwrdzewne.
• Rozcieńczalnik (ang. thinner) – lotna ciecz nie rozpuszczająca substancji błonotwórczej. Po dodaniu do materiału malarskiego nie powoduje niekorzystnych objawów. Dodatek rozcieńczalnika wymagany może być w przypadku nadmiernego zgęstnienia wyrobu wskutek zbyt długiego lub nieodpowiedniego przechowywania. Należy jednak pamiętać, że dodatek nawet małej ilości rozcieńczalnika może spowodować duże zmiany w grubości powłoki (szczególnie dla wyrobów tiksotropowych).
• Rozpuszczalnik (ang. solvent) – ciecz rozpuszczająca substancje błonotwórczą (spoiwo). Przy doborze rozpuszczalnika zwrócić trzeba uwagę m. in. na: zdolność rozpuszczania, lotność, temp. zapłonu, toksyczność, zapach itp.
• Substancja nielotna; części stałe (ang. solids) – łączna zawartość substancji błonotwórczych, pigmentów, wypełniaczy i innych składników materiału malarskiego pozostająca na powierzchni malowanej w procesie schnięcia powłoki.