Strona główna
Poradniki

Betonowa rabata – jak pielęgnować nie tylko rośliny?

Przeczytasz w 5 min
Z tego artykułu dowiesz się:

Beton w ogrodzie ma wiele zastosowań. Będzie idealny do stworzenia trwałych i estetycznych obrzeży rabat oraz do budowy podwyższonych rabat betonowych. Jak je zaprojektować? Jakie rośliny wybrać? Przeczytaj poradnik!

Betonowe rabaty to domena ogrodów w stylu nowoczesnym czy minimalistycznym. Doskonale wyglądają w połączeniu z dekoracyjnymi kamieniami, trawami, iglakami czy hortensjami. Wbrew pozorom betonową rabatę możesz wkomponować także do ogrodu w stylu tradycyjnym, naturalistycznym czy wiejskim. W aranżacji ogrodu pomogą farby do betonu Rafil, które ożywią betonową powierzchnię dowolnym kolorem. 

Z artykułu dowiesz się, jak zaprojektować rabatę oraz jak wyznaczyć miejsce dla roślin z betonowym obrzeżem. Podpowiemy również, jak zbudować betonowe rabaty warzywne oraz podwyższone rabaty betonowe na trawy czy kwiaty

Betonowa rabata z bylinami. Beton pomalujesz przy pomocy farbyRafil CHLOROKAUCZUK.
Betonowa rabata z bylinami. Beton pomalujesz przy pomocy farby RAFIL Chlorokauczuk

Jak zaplanować i zbudować betonową rabatę?

Betonowa rabata w ogrodzie może mieć różne oblicza. Zacznijmy od wersji najprostszej. Betonowymi obrzeżami (np. krawężnikami) możesz łatwo wydzielić rabatę bylinową czy mieszaną i oddzielić ją od trawnika lub chodnika. Taka rabata betonowa będzie pasować do ogrodu w każdym stylu. Wystarczy dobrać niskie betonowe obrzeża i pomalować je na kolor naturalny, np. brązowy. Zalet betonowych rabat jest mnóstwo – to pomysł na obrzeża czy pojemniki, które przez długi czas będą wyglądały atrakcyjnie. W przeciwieństwie do ich drewnianych odpowiedników, betonu nie trzeba regularnie konserwować, niestraszny mu mróz, wiatr czy słońce. 

Drugi pomysł na beton w ogrodzie to rabaty warzywne. Możesz w nich uprawiać dowolne warzywa, w tym pomidory, ogórki czy zioła. Rabata warzywna z betonu jest właściwie niezniszczalna! Do roślin nie trzeba się schylać, a zbiorom nie grożą szkodniki jak nornice czy ślimaki

Kolejna opcja to rabatka betonowa w formie jednej lub kilku połączonych ze sobą donic. To rozwiązanie na mały metraż, do ogrodów nowoczesnych, minimalistycznych, japońskich. Z betonem pięknie komponują się zimozielone drzewka, iglaki oraz miskanty i inne trawy. 

Betonowe obrzeże rabaty.
Betonowe obrzeże rabaty. 

Wybór odpowiedniego miejsca i kształtu

Projektując rabatę, zacznij od wyboru odpowiedniego miejsca. Rabata powinna komponować się z resztą ogrodu i być widoczna z wielu różnych punktów. Dobierz też właściwą wielkość rabaty. Za szeroka jest trudna do pielęgnacji. Za wąska – nie pozwala rozwinąć się roślinom.

Najprościej jest stworzyć rabaty o kształcie geometrycznym – wytycza się je wtedy przy pomocy palika i sznurka. Najładniejsze są jednak te opływowe czy owalne. Pięknie prezentują się rabaty okrągłe w formie wysp na środku trawnika. W centrum sadzi się wtedy najwyższe rośliny, a niższe – bliżej obrzeży. 

Przygotowanie terenu i formy

Przed rozpoczęciem prac trzeba przygotować teren. Musisz zdjąć darń – najlepiej odłożyć ją na wcześniej przyszykowaną folię. Wyciągnij też kłącza i usuń chwasty. Jeśli planujesz wydzielić miejsce z betonowym obrzeżem, całość spulchnij widłami, do zwięzłej gleby nasyp nieco piasku, a całość wyrównaj. 

Jeśli planujesz podwyższaną grządkę betonową na warzywa, byliny czy inne rośliny, ziemię oczyść i wyrównaj, aby konstrukcja była stabilna. 

Wylewanie betonu i tworzenie struktury

Jest kilka metod na wykonanie betonowej rabaty. Najbardziej pracochłonny (ale i najtańszy) sposób to wylanie betonowej konstrukcji samodzielnie, korzystając z drewnianego deskowania czy innego rodzaju formy. Jest to jednak pomysł dla tych, którzy potrafią pracować z betonem i mają do tego odpowiedni sprzęt.

Początkującym ogrodnikom doradzamy, by kupić gotowe, betonowe panele czy płyty do wykonania podwyższanych grządek lub donic. To półprodukty, które łączy się ze sobą przy pomocy kątowników i śrub, a następnie maluje farbą do betonu. Takie wykonanie rabaty będzie zdecydowanie szybsze. 

Na obrzeża betonowe idealne z kolei będą niskie krawężniki. W przeciwieństwie do obrzeży drewnianych czy z tworzywa pozostaną jak nowe przez wiele lat. Bez problemu kupisz je gotowe w dowolnym rozmiarze. 

Pielęgnacja i konserwacja rabatki betonowej

Choć beton jest wyjątkowo trwałym i odpornym na warunki pogodowe oraz upływ czasu materiałem, odpowiednia pielęgnacja może dodatkowo wydłużyć jego żywotność oraz poprawić wygląd. Jak zadbać o betonowe elementy w Twoim ogrodzie? 

Czyszczenie i usuwanie zabrudzeń

Podstawa pielęgnacji betonowej rabaty, donicy czy obrzeża to regularne czyszczenie i usuwanie zabrudzeń. Należy pozbywać się glonów, mchu, pleśni, ziemi i piasku. Po usunięciu zanieczyszczeń beton trzeba umyć i pozostawić do wyschnięcia. 

Malowanie i impregnacja betonu

Kolejny krok to odnawianie betonu przy pomocy odpowiedniej farby. Polecany produkt do malowania betonowych powierzchni w ogrodzie takich jak: obrzeża, donice, pojemniki, podmurówki to farba Rafil CHLOROKAUCZUK. Produkt tworzy trwałą i elastyczną powłokę, odporną na zarysowania, uderzenia i uszkodzenia mechaniczne. Charakteryzuje się zwiększoną odpornością na działanie trudnych warunków atmosferycznych. Co ważne, w przypadku powierzchni betonowych nie wymaga zastosowania podkładu. Dzięki farbie Rafil CHLOROKAUCZUK nadasz betonowym rabatom pożądany kolor – do wyboru masz aż 20 odcieni, od bieli po kolor czarny. 

Beton można też zaimpregnować przy pomocy specjalnego środka, który zabezpieczy obiekty przed działaniem czynników atmosferycznych oraz zadba o trwałość koloru. 

Pielęgnacja roślin w rabacie

Dbając o betonową rabatę, nie zapomnij o najważniejszym jej elemencie, czyli roślinach. Już na etapie wyboru gatunków i odmian trzeba wziąć pod uwagę stanowisko, w jakim będą rosły. Jeśli rabata jest w miejscu zacienionym, dobierz te, które preferują mniej światła. Jeśli w słonecznym – zadbaj o gatunki ciepłolubne. Wybieraj też rośliny mrozoodporne, aby uniknąć kolejnych nasadzeń.

Dobrym pomysłem jest automatyczne nawadnianie kropelkowe rabaty. Pozwala ono uniknąć żmudnego podlewania i skutecznie zmniejsza rachunki za wodę. Weź pod uwagę zapotrzebowanie roślin na wodę oraz składniki odżywcze i przestrzegaj zasad prawidłowej pielęgnacji. Regularnie podcinaj kwiaty i krzewy, jeśli tego wymagają. Stosuj odpowiednie środki ochrony roślin zawsze, kiedy jest to konieczne. 

Beton to dobry materiał do wykonania podwyższanych grządek warzywnych.
Beton to dobry materiał do wykonania podwyższanych grządek warzywnych. 

Inspiracje i pomysły na dekoracje rabaty

Jak może wyglądać Twoja rabata? Oto kilka dodatkowych wskazówek! 

Dodatki do betonowej rabaty

Z betonem doskonale komponuje się drewno. To naturalny materiał, który warto stosować w każdym ogrodzie. Rabata betonowa z drewnianymi elementami będzie prezentować się naturalniej i przytulniej. 

Kolorystyka i wybór roślin

Nasza propozycja to rabata wielokolorowa i kwitnąca w różnych porach roku. Dzięki niej ogród będzie atrakcyjny przez cały sezon. Kwiaty jednoroczne zestawiaj więc z bylinami, których ozdobą są liście, takimi jak funkie czy paprocie. Dobieraj rośliny tak, by miały różne okresy wegetacyjne i łącz ze sobą różne kolory i struktury. 

Sezonowe ozdoby i dekoracje

Ogród powinien być piękny przez cały rok. W związku z tym warto zaopatrzyć się w rośliny i dekoracje sezonowe. Wiosną będą to tulipany, żonkile, szafirki, hiacynty czy bratki. Jesienią warto kupić kolorowe wrzosy i chryzantemy w pięknych donicach, a do tego dynie i inne jesienne symbole. Dzięki takim zabiegom będziesz cieszyć się ogrodem nawet wtedy, gdy większość kwiatów na rabatach już przekwitnie. 

Betonowa donica w ogrodzie – ciekawy element dekoracji w stylu nowoczesnym czy loftowym.
Betonowa donica w ogrodzie – ciekawy element dekoracji w stylu nowoczesnym czy loftowym. 

Rabatka betonowa to sposób na niepowtarzalny, nowoczesny ogród. Betonowe elementy na zewnątrz warto konserwować przy pomocy środków Rafil – dzięki temu będą wyglądały efektownie wiele lat!

Galeria zdjęć

No items found.
Polecany produkt

  • Wydajność:
    m2 / L
  • Stopień połysku:
    Efekt młotkowy
    Połysk
    Półmat
    Mat
Szczegóły produktu
Porada eksperta
Pliki do pobrania
No items found.

Powiązane produkty

No items found.

Przeczytaj również

Antracytowe okna i dach – postaw na harmonię

Jednolita kolorystyka dachu i okien to zawsze dobry pomysł na wykończenie domu. Szczególnie ciekawie będzie się to prezentowało, gdy wybierzesz ciemne barwy. Antracytowe okna i dach to bezpieczny wybór dla tych, którzy obawiają się nieco odważniejszych rozwiązań i chcą mieć pewność, że ich dom będzie w pełni spójny.

Jeśli Twój dach ma inny odcień, możesz go przemalować – tutaj idealnie sprawdzi się RAFIL Radach Farba Na Dach. Wybierz preparat w odcieniu RAL 7016 szary antracytowy półmat, by nadać zadaszeniu głęboki, ciemny kolor. Szukasz nieco jaśniejszej barwy? Grafitowy dach i antracytowe okna to równie udane połączenie – wówczas sięgnij po farbę RAL7024. Z farbami na dach łatwo osiągniesz pożądany efekt wykończeniowy.

Dowiedz się także, jak wybrać kolor dachu.

Ważne!

Antracytowe okna i dach będą się prezentowały naprawdę pięknie, jeśli zestawisz je z bardzo jasną, najlepiej białą elewacją domu.

Antracytowe okna i czerwony dach, czyli duet pozornie egzotyczny

Czerwony dach kojarzy się z klasycznymi domkami w stylu dworkowym lub rustykalnym. Czy więc zestawienie go z ciemnymi oknami jest dobrym wyborem?

Czerwony dach do jasnej elewacji

Okazuje się, że w określonych zestawieniach takie połączenie to strzał w dziesiątkę! Kiedy więc warto wybrać antracytowe okna i czerwony dach? Dość prosto i uniwersalnie zaprezentują się przy białych ścianach budynku – to jest bezpieczna opcja dla szukających pewnych rozwiązań.

Nieco odważniejsza w tej sytuacji jest natomiast delikatnie szara elewacja, a zupełnie innowacyjnym podejściem do stylistyki domu jest uzupełnienie ciemnych okien i czerwonego dachu okładziną z czerwonej cegły. Wówczas budynek zyskuje eklektyczny charakter – nosi w sobie cechy stylu rustykalnego oraz nowoczesnego.

Brązowy dach i antracytowe okna – styl nowoczesnej stodoły

Jaki kolor dachu do antracytowych okien warto jeszcze rozważyć? Zastanów się nad odcieniem brązowym – najlepiej dość ciemnym i wyrazistym. Nie dość, że pięknie skomponuje się z równie ciemnymi ramami okiennymi, to jeszcze otworzy przed Tobą nowe możliwości wykończenia domu. Mowa tu rzecz jasna o drewnianych wstawkach na elewacji, które coraz częściej można spotkać w nowoczesnym budownictwie.

Drewniane panele nie powinny zajmować dużej części ścian – wystarczy nimi obłożyć niewielkie fragmenty w pobliżu okien lub drzwi albo wykonać z nich jednolity pas na wyznaczonej wysokości. Resztę fasady wykończ jasnym kolorem. Brąz, antracyt i biel połączą się zaskakująco udanie, szczególnie jeśli wykorzystasz je na projekcie domu stylu nowoczesnej stodoły.

Brązowy dach i okna

Czarny dach i antracytowe okna – mocne uderzenie kolorów

Dość naturalnym zestawieniem jest ciemnoszary, antracytowy odcień z głęboką czernią. Szczególnie ciekawie zaprezentuje się stopniowanie kolorów – biała lub jasnoszara elewacja będą przechodziły w dużo ciemniejsze, antracytowe ramy okienne i drzwi, a całość zwieńczy idealna czerń dachu. Ta propozycja spodoba się tym, którzy gustują w nowoczesnych, nieraz innowacyjnych projektach domu – barwy te pięknie zaprezentują się na minimalistycznym budownictwie.

Dobieramy kolor dachu do antracytowych okien - porady i inspiracje

Przeczytasz w 5 min

Dobór koloru bramy garażowej może być kluczowy w kontekście wizerunku domu i otoczenia. Sprawdź, które kolory bram garażowych uznawane są za najatrakcyjniejsze i czego wystrzegać się podczas aranżacji wymarzonego domu

Kolory bram garażowych a uniwersalizm

Marzysz o tym, aby kolor bramy garażowej Twojego domu wyróżniał się na tle innych budynków? Pamiętaj, że stonowane kolory sprawiają wrażenie modnych i eleganckich. Nowoczesne budownictwo daje ogromne pole do popisu, ale jeśli chcesz jedynie dobrać odpowiedni kolor bramy garażowej, nie zmieniając stylistyki całego otoczenia, warto wziąć pod uwagę kilka istotnych wskazówek. Kolor bramy garażowej możesz dobrać do:

  • koloru dachu,
  • odcienia drzwi frontowych
  • koloru stolarki okiennej lub rolet,
  • orynnowania,
  • koloru ogrodzenia.
Dobierając kolor farby, nie zapomnij o zastosowaniu odpowiedniego do danej emalii nawierzchniowej podkładu antykorozyjnego, wydłużającego żywotność podłoża. Więcej produktów znajdziesz na stronie producenta.

{{recomended-product}}

Jeśli wahasz się, jaki kolor bramy garażowej wybrać, sprawdź dostępną kolorystykę produktu RAFIL Chlorokauczuk. Mnogość oferowanych kolorów pozwoli Ci odpowiednio zaaranżować ten niezwykle ważny element domu. Uniwersalne, a jednocześnie modne kolory bram garażowych to odcienie szarości, brąz oraz czerń. Kolory te zazwyczaj dominują jako element stolarki okiennej lub pasują do klasycznego koloru ogrodzenia czy nawet koloru balkonu.

Jak dobrać kolor bramy garażowej do ciemnej elewacji – inspiracje

Jeśli masz ciemną elewację, z pewnością nie chcesz, aby kolor bramy garażowej przytłoczył wizerunek domu. Coraz popularniejsze budynki w ciemnych odcieniach można śmiało przełamać kontrastującym kolorem bramy garażowej. Odcienie takie jak wiśniowy lub biały zdecydowanie ocieplą bryłę budynku. Jeśli jednak chcesz, aby brama garażowa wtapiała się w otoczenie, wybierz odcień RAL 8011 – brązowy orzechowy połysk. Odcienie brązu wspaniale ocieplają otoczenie. Harmonijne, brązowe elementy stolarki okiennej lub orynnowania nie będą wyróżniać się na tle otoczenia, jednak w przypadku ciemnej elewacji również nie zginą w tle.

Brama garażu w kolorze antracytu

Kolor bramy garażowej a reszta otoczenia

Jeśli w nowo kupionym domu nie masz wpływu na całokształt wcześniej dobieranych elementów, pamiętaj o tym, że zawsze możesz urozmaicić lub stonować bryłę budynku, by sprawiała wrażenie jednocześnie przytulnej i efektownej. Przemalowanie zarówno bramy garażowej, jak i elementów, takich jak ogrodzenie domu, balkon czy nawet stolarka okienna, daje możliwości renowacji. O tym, jaki wpływ ma renowacja bramy garażowej, dowiesz się z porad eksperta.

Pamiętaj, że to Ty decydujesz o tym, czy kolor bramy garażowej zachowa neutralny charakter, czy jednak odrobina kolorystycznego szaleństwa ubarwi i rozweseli wygląd budynku. Ciekawym rozwiązaniem jest zastosowanie kolorystycznej powtarzalności – możesz użyć jednakowego odcienia, przemalowując bramę garażową i okiennice domu. Niebanalne rozwiązanie sprawi, że Twój dom zyska oryginalny design.

Brama garażowa pasująca do elewacji

Jak dobrać kolor bramy garażowej – porady i inspiracje

Przeczytasz w 5 min

W porównaniu do nowoczesnych budynków z ciekawymi wizualnie ogrodzeniami betonowe płoty prezentują się mało atrakcyjnie. Nie poprawia tego łuszcząca się i odchodząca całymi płatami wyblakła farba. Zastanawiasz się, co zrobić, by twój zniszczony płot odzyskał dawny blask? Zobacz, jak pomalować betonowe ogrodzenie krok po kroku.

Malowanie betonowego ogrodzenia – o tym musisz pamiętać

Zanim chwycisz za pędzel i farbę, zadbaj o odpowiednie przygotowanie powierzchni ogrodzenia:

  • Pozbądź się warstwy starej farby i organicznych zanieczyszczeń – pleśni, grzybów i wykwitów.
  • Zadbaj, by pionowa powierzchnia ogrodzenia była możliwie płaska – wszelkie ostre rogi i wypukłości staraj się zaokrąglić.
  • Zaimpregnuj wyczyszczoną powierzchnię.
  • Przygotuj farbę.
  • Uwzględnij warunki atmosferyczne przed rozpoczęciem pracy.
Ogrodzenie z drewna i betonu

Czym wyczyścić ogrodzenie betonowe?

Oczyszczenie podłoża betonowego z warstwy starej farby, pleśni, grzybów i tłustych plam znacząco wydłuży żywotność nowej powłoki malarskiej – w skrajnych przypadkach wspomniane wyżej zanieczyszczenia mogą sprawić, że nowa powłoka w ogóle nie spełni swojej roli. Powierzchnia ogrodzenia w miarę możliwości powinna być pozbawiona wszelkich szczelin, rys i występków.

Do wyczyszczenia ogrodzenia z wierzchniej warstwy brudu i farby użyj stalowej drucianej szczotki. W przypadku uporczywych skaz np. występków spróbuj wykorzystać mechaniczne szczotki. Jeśli jednak twój płot najlepsze lata ma już za sobą, postaw na delikatne piaskowanie nawierzchni. Do usuwania tłustych plam najlepiej sprawdzi się zwykła bawełniana szmatka, wcześniej zanurzona w rozpuszczalniku.

Nowoczesną metodą czyszczenia betonowych nawierzchni, która zdobywa rosnącą popularność, jest czyszczenie wodą pod wysokim ciśnieniem.

Czym zagruntować ogrodzenie betonowe?

Gdy powierzchnia twojego ogrodzenia jest już wyczyszczona, czas na gruntowanie. Grunt wnika głęboko w strukturę betonu, wypełnia jego pory i w ten sposób wzmacnia konstrukcję, zapobiega pękaniu i wchłanianiu niszczącej wilgoci.

Ale czym zabezpieczyć ogrodzenie betonowe? Na rynku dostępnych jest wiele emulsji impregnujących, które możesz nałożyć samodzielnie, za pomocą pędzla lub natrysku. Niektóre z nich nie zmieniają koloru powierzchni. Jeśli więc zależy ci na zachowaniu wyglądu surowego betonu, poprzestań na nałożeniu warstwy impregnatu.

W ofercie producentów znajdziesz także emulsje ochronno-dekoracyjne, w różnych kolorach. Jeśli twoje ogrodzenie jest w dobrym stanie, taki mieszany produkt powinien zapewnić ogrodzeniu wystarczającą ochronę.

Czym malować ogrodzenie betonowe?

Wybierając farbę, pamiętaj, że będzie narażona na działanie różnych warunków atmosferycznych – silnego słońca, opadów deszczu, śniegu czy gradu. Jeśli płot znajduje się blisko ulicy, dodatkowo narażony jest na uderzenia ziarenek piasku i żwiru odpryskujących spod kół samochodów.

{{recomended-product}}

Odpowiednimi preparatami – przeznaczonymi do malowania powierzchni znajdujących się pod otwartym niebem – są emalie epoksydowe, np. RAFIL Na beton. RAFIL Na beton tworzy szybkoschnące, bardzo dobrze przyczepne do podłoża, które są odporne na ścieranie i uderzenia. Tworzy twarde i elastyczne, antypoślizgowe powłoki, które charakteryzują się dużą odpornością na działanie chemikaliów, takich jak: woda, woda morska, rozcieńczone kwasy, kwaśne i alkaliczne opary i gazy (H2S, SO2, CS2, NH3), ropa i produkty ropopochodne.

Malowanie płotu betonowego — jak zrobić to dobrze?

Rozpocznij od przygotowania farby: Dobrze ją wymieszaj – wystarczy, że zrobisz to ręcznie, jednak zwracaj uwagę na dokładność. Źle wymieszana farba może być powodem nierównego krycia, długiego okresu schnięcia lub obniżonej przyczepności powłoki.

Jeśli farba jest zbyt gęsta lub zamierzasz nakładać ją przy pomocy natrysku pneumatycznego, pamiętaj o rozcieńczeniu dodatkiem ok. 20 % rozcieńczalnika do wyrobów epoksydowych. Przefiltruj farbę tak, by pozbyć się kożucha, grudek i zanieczyszczeń.

Najwygodniejszą metodą nakładania farby, która jednocześnie zachowuje wysoką skuteczność, jest metoda natryskowa. Jeśli jednak nie masz odpowiednich narzędzi, wykorzystaj wałek lub pędzel. Wymieszaj dokładnie oba składniki emalii epoksydowej RAFIL Na Beton do uzyskania mieszaniny o jednorodnej konsystencji i jednolitym kolorze (bez smug). Mieszankę pozostaw do homogenizacji na około pół godziny. Po tym czasie możesz rozpocząć malowanie. Po zagruntowaniu podłoża odczekaj 4 godziny i nałóż pierwszą warstwę emaliiRAFIL Na Beton. Nakładanie farby rozpocznij od trudno dostępnych miejsc, a następnie przejdź do większych powierzchni. Czynności te wykonaj co najmniej dwa razy w odstępie 24 godzin.

Malowanie ogrodzenia a deszcz, czyli kiedy malować ogrodzenie betonowe?

Nie każda pogoda jest odpowiednia na prace malarskie. Farby i impregnaty najlepiej „czują” się w warunkach niskiej wilgoci powietrza. Jeśli planujesz remont ogrodzenia, pamiętaj, by wyznaczyć termin prac na późną wiosnę lub lato. Optymalna temperatura do malowania powinna wynosić od 10 do 35°C, a wilgotność powietrza nie powinna przekraczać 85%.

Malowanie betonowego ogrodzenia składa się z kilku etapów. Na początku dokładnie wyczyść malowaną powierzchnię. Następnie zabezpiecz ją impregnatem i dopiero wówczas przejdź do malowania. Uważaj jednak, by pogoda nie zniszczyła Twojej pracy.

Malowanie betonowego ogrodzenia - poradnik krok po kroku

Przeczytasz w 5 min

Dobór powłok malarskich

Aby zapewnić właściwą, długotrwałą ochronę konstrukcji przed korozją należy zastosować optymalnie dobrany zestaw malarski o odpowiedniej dla danego przeznaczenia grubości. Optymalna powłoka malarska powinna być doskonale szczelna, przyczepna do podłoża i wypełniona pigmentem.

Dobór zestawu malarskiego powinien wynikać z wiarygodnych i sprawdzonych przesłanek wysnutych na podstawie badań laboratoryjnych i z przeprowadzonej analizy techniczno-ekonomicznej uwzględniającej wiele czynników, z których najważniejszymi będą:

  • agresywność korozyjna środowiska eksploatacji powłoki malarskiej
  • kształt konstrukcji oraz rodzaj i stan powierzchni do zabezpieczenia przeciwkorozyjnego
  • wymagany okres trwałości powłoki malarskiej
  • właściwości powłok (odporność chemiczna, termiczna, mechaniczna)
  • możliwość i sposób oczyszczenia powierzchni
  • właściwości aplikacyjne farb (grubość powłoki, czas schnięcia, warunki nakładania itp.)
  • czas do przeprowadzenia prac uwzględniający warunki atmosferyczne (temperatura, wilgotność powietrza) oraz konieczność sezonowania powłoki przed eksploatacją
  • trwałość powłoki malarskiej w odniesieniu do poniesionych kosztów i przewidywanego okresu eksploatacji
  • wymagania ochrony środowiska oraz zabezpieczenia przeciwpożarowego
  • aspekty ekonomiczne

Przygotowanie podłoża do malowania – informacje ogólne

Bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na takie parametry jak: jakość, trwałość i skuteczność ochronnego działania powłok lakierowych jest przygotowanie podłoża do malowania. Efekt oczyszczenia podłoża zależy od doboru właściwej metody czyszczenia, która powinna uwzględniać zarówno charakter zanieczyszczeń, jak i wymagania wyrobu lakierowego co do sposobu przygotowania powierzchni do malowania.

Zanieczyszczeniem nazywa się każdą substancję, której pozostawienie na powierzchni do malowania utrudnia proces malowania, pogarsza jakość i trwałość powłoki malarskiej.

Zanieczyszczenia pozostające na powierzchni do malowania w postaci: rdzy, zendry, pyłów, starych i złuszczonych powłok malarskich, zatłuszczeń, zaklejeń, wilgoci itp. w bardzo negatywny sposób wpływają na powłokę malarską.

Rodzaje zanieczyszczeń

Zendra, zgorzelina – produkty termicznej obróbki stali, składające się z tlenków żelaza ściśle przylegających do podłoża. Mogą powodować odspajanie płatów zendry i powłoki malarskiej oraz tworzenie ogniw korozyjnych.

Rdza – produkt korozji stali, tworzący warstwy o zmiennych grubościach i postaciach, słabo przyczepne do podłoża.

Rdza

Zatłuszczenia – pochodzące z eksploatacji konstrukcji w środowiskach tłuszczów, smarów, olejów itp. Powodują brak przyczepności powłoki malarskiej.

Pyły – pochodzące z atmosfery, przemysłu i prac oczyszczania. Sprzyjają utrzymywaniu wilgoci na powierzchni.

Wilgoć – powstaje w wyniku opadów lub kondensacji, może prowadzić do korozji podpowłokowej.

Zanieczyszczenia jonowe (sole) – niewidoczne gołym okiem, np. chlorki, siarczany, azotany – stymulują korozję.

Stara powłoka malarska – procesy starzenia, korozja, działania mechaniczne powodują uszkodzenia wpływające na przyczepność nowej powłoki.

Starta powłoka malarska

Kryteria doboru sposobu oczyszczania powierzchni

Dobór metody oczyszczania powierzchni przed malowaniem wymaga uwzględnienia wielu czynników takich jak:

  • wielkość i kształt powierzchni, przedmiotu
  • rodzaj powierzchni
  • ilość i rodzaj zanieczyszczeń
  • agresywność środowiska korozyjnego

Charakter zanieczyszczeń powierzchni do malowania wymusza etapowość działań:

  • wstępne oczyszczanie – usuwające zgrubnie luźne zanieczyszczenia oraz zanieczyszczenia jonowe
  • właściwe oczyszczanie – usuwa starą powłokę malarską, produkty korozji, nadaje powierzchni odpowiedni profil chropowatości

Powierzchnie zatłuszczone, pokryte pyłami przemysłowymi, osadami solnymi itp. powinno się umyć wodą pod wysokim ciśnieniem (aparat typu Karcher), a następnie przystąpić do właściwego oczyszczania.

Powierzchnie, gdzie możliwe jest występowanie zanieczyszczeń jonowych, powinno się po właściwym oczyszczeniu umyć czystą wodą z dodatkiem odpowiedniego inhibitora korozji.

Metody oczyszczania mechanicznego

Do mechanicznych metod oczyszczania powierzchni można zaliczyć:

  • skrobanie
  • młotkowanie
  • szczotkowanie
  • szlifowanie
  • oczyszczanie płomieniowe
  • obróbkę strumieniowo–ścierną

Główne metody mechanicznego oczyszczania powierzchni to:

  • metody ręczne oczyszczania powierzchni – dające stopień oczyszczenia powierzchni St 3 – są zalecane dla środowisk atmosferycznych o małym stopniu zanieczyszczenia powietrza
  • metody strumieniowo–ścierne – zalecane dla środowisk atmosferycznych o wyższej agresywności, szczególnie w środowiskach agresywnych korozyjnie, chemicznych

Oczyszczanie ręczno-mechaniczne

Oczyszczanie ręczno–mechaniczne – wykonywane poprzez: szczotkowanie, młotkowanie, szlifowanie przy użyciu narzędzi ręcznych, jak i mechanicznych. Należy je ograniczać do tych przypadków, gdzie obróbka strumieniowo–ścierna jest niemożliwa.

Tymi sposobami można zgrubnie usunąć np. rdzę, zgorzelinę czy starą powłokę. Po takim oczyszczaniu otrzymuje się powierzchnie gładkie, dające mniejszą przyczepność powłoki w stosunku do powierzchni chropowatych.

Oczyszczanie podłoża przed malowaniem

Obróbka strumieniowo–ścierna

Obróbka strumieniowo–ścierna polega na działaniu strumienia ścierniwa wyrzucanego w kierunku oczyszczanej powierzchni za pomocą sprężonego powietrza, wody lub siły odśrodkowej. Metoda ta daje najbardziej optymalne przygotowanie powierzchni do malowania.

Rodzaje obróbki:

  • otwarty lub zamknięty obieg ścierniwa
  • na sucho / na mokro (w osłonie wodnej)
  • średniociśnieniowe (0,3–0,5 MPa)
  • wysokociśnieniowe (1,0–1,2 MPa)
  • hydrodynamiczne (10–200 MPa)
  • odśrodkowe (koła wirnikowe)

Na efekt oczyszczania wpływa:

  • ciśnienie sprężonego powietrza
  • kąt nachylenia strumienia ścierniwa
  • odległość dyszy od powierzchni
  • rodzaj i kształt dyszy
  • rodzaj, wymiar i kształt ścierniwa

Oczyszczanie fizykochemiczne

Oczyszczanie przeprowadzane za pomocą:

  • odtłuszczania rozpuszczalnikowego
  • mycia alkalicznego, kwaśnego, parowo–wodnego

Mycie polega na usuwaniu zanieczyszczeń przy pomocy wodnego roztworu środka myjącego. Usuwa:

  • zanieczyszczenia mechaniczne (po obróbce)
  • brud (kurz, piasek)
  • zanieczyszczenia jonowe
  • rdzę

Metody mycia i odtłuszczania można podzielić:

a) Ze względu na sposób:

  • ręczne (przecieranie powierzchni pędzlem, szmatami)
  • natryskowe (urządzenia do natrysku ciśnieniowego, np. pompy membranowe, aparaty typu Karcher)

b) Ze względu na zastosowany środek:

  • rozpuszczalniki organiczne
  • środki alkaliczne i kwaśne
  • środki powierzchniowo czynne

Metoda natryskowa z dodatkiem skutecznych środków myjących nie powoduje korozji podpowłokowej. Zaleca się jednak po takim myciu ponowne zmycie powierzchni czystą wodą wodociągową.

Przygotowanie powierzchni w zależności od jej rodzaju

Przygotowanie powierzchni blach i profili stalowych

Najczęstsze zanieczyszczenia:

  • rdza
  • zgorzelina walcownicza
  • oleje i smary
  • kurz, pył
  • luźne stare powłoki
  • wilgoć
  • topniki, żużel
  • chemikalia (detergenty, sole)
  • opiłki żelaza

Szczególną uwagę należy zwrócić na usunięcie zanieczyszczeń jonowych i odtłuszczenie powierzchni metalu – ich obecność obniża przyczepność powłok i może prowadzić do wad.

Proces czyszczenia:

  1. Usunięcie zanieczyszczeń – mycie wodą pod ciśnieniem
  2. Ręczne lub mechaniczne mycie: para wodna, woda z detergentem, rozpuszczalniki, środki emulsyjne, alkaliczne i kwaśne
  3. Rekomendowana metoda: natrysk roztworów wodnych z biodegradowalnymi detergentami
  4. Na koniec – spłukanie czystą wodą wodociągową

Normy:

  • ISO 8504-2 – obróbka strumieniowo–ścierna
  • ISO 8504-3 – metody ręcznego oczyszczania (także z napędem mechanicznym)
  • PN-ISO 8501-1:1996 – określa stopień czystości
  • PN-EN ISO 8503 – określa chropowatość

Stopnie przygotowania powierzchni wg PN-ISO 8501-1

Obróbka strumieniowo–ścierna (oznaczenie: Sa):

  • Sa 1 – zgrubna: brak oleju, smarów, pyłu, luźnych zanieczyszczeń
  • Sa 2 – gruntowna: brak większych śladów rdzy, starej farby, pozostałości silnie przylegają
  • Sa 2½ – prawie biała powierzchnia, możliwe ciemne punkty
  • Sa 3 – stal wzrokowo czysta, jednolita metaliczna barwa ("biały metal")

Czyszczenie ręczne / mechaniczne (oznaczenie: St):

  • St 2 – brak oleju, smarów, pyłu, zgorzeliny i powłoki – powierzchnia z połyskiem
  • St 3 – jak St 2, ale czyszczona do uzyskania wyraźnego metalicznego połysku

Zabezpieczenie blachy ocynkowanej

Blacha ocynkowana to trudne podłoże ze względu na słabą przyczepność powłok. Przygotowanie:

  • odtłuścić roztworem EMULSOLU RN – 1, spłukać wodą, osuszyć
  • sezonowaną blachę oczyścić roztworem amoniaku (1–2%) z detergentem
  • zanieczyszczenia i korozję usunąć szczotkami nylonowymi, włosiem lub papierem ściernym

Powierzchnia musi być sucha i wolna od zanieczyszczeń.

Blacha aluminiowa

Zabezpieczenie blachy aluminiowej

Powierzchnia aluminiowa, ze względów przeciwkorozyjnych i kolorystycznych, najczęściej jest pokryta powłoką konwersyjną wytworzoną w procesie:

  • elektrochemicznym (utlenianie anodowe)
  • chemicznym (chromianowanie, fosforanowanie)

Tego typu warstwa poprawia przyczepność powłoki malarskiej.

Przygotowanie do malowania:

  • oczyścić powierzchnię z luźnej rdzy i zanieczyszczeń ręcznie lub mechanicznie (szczotki stalowe, metoda strumieniowo–ścierna z użyciem miękkiego ścierniwa naturalnego)
  • odtłuścić przez zmycie wodą z detergentem niejonowym

Przygotowanie powierzchni metali nieżelaznych

Metale nieżelazne są trudnym podłożem dla farb ze względu na:

  • gładkość powierzchni
  • dużą reaktywność cynku, glinu i ich stopów

To sprzyja powstawaniu zwartej, kruchej warstwy tlenków lub węglanów, które negatywnie wpływają na składniki powłoki malarskiej, powodując:

  • brak przyczepności
  • marszczenie
  • zniszczenie powłoki

Najczęściej stosowane przygotowanie:

  • wytwarzanie powłoki konwersyjnej (chemicznej lub elektrochemicznej)
  • powłoka konwersyjna: nierozpuszczalna w wodzie, działa jako izolator, poprawia odporność i przyczepność

Przygotowanie podłoża betonowego

Podłoże betonowe odpowiednio przygotowane pod zestaw malarski powinno być:

  • czyste
  • bez rys, występów i szczelin
  • o wilgotności powierzchniowej nieprzekraczającej 3–4% (w zależności od farby)
  • o nierównościach nie większych niż 1/3 grubości zestawu malarskiego

Wymagania:

  • wypukłe krawędzie, naroża i załamania należy zaokrąglić
  • beton powinien być odpylony i odtłuszczony
  • tłuste plamy usuwać tkaniną bawełnianą z rozpuszczalnikiem
  • oczyszczanie: szczotki stalowe (ręczne/mechaniczne) lub delikatne przepiaskowanie

Nowoczesną metodą czyszczenia jest użycie wody pod wysokim ciśnieniem.

Przygotowanie podłoża betonowego

Czas schnięcia i wytrzymałość podłoża

Świeżo wykonane podłoża (beton, tynki) należy malować dopiero po odpowiednim czasie utwardzania i karbonizacji. Okres schnięcia podano w instrukcjach stosowania farb.

Tynki zgodne z PN-70/B-101100 powinny być:

  • czyste
  • gładkie
  • równe
  • bez rys, wykwitów, zacieków, tłuszczów, pyłów i innych zanieczyszczeń

Powinny mieć odpowiednią wytrzymałość mechaniczną i nie ścierać się przy potarciu ręką.

Ważną rzeczą w przygotowaniu tynków przed malowaniem jest: usunięcie starych powłok klejowych i wapiennych oraz mycie i nawilżenie powierzchni. Stare tynki, w celu usunięcia z nich zanieczyszczeń, zmywa się wodnymi roztworami mydła za pomocą szczotek o twardym włosiu.

Przygotowanie wybranych rodzajów podłoży do malowania

Przeczytasz w 5 min
Zobacz wszystkie