Czyszczenie i malowanie okien drewnianych - poradnik krok po kroku

Ogrodzenie twojego domu utraciło swój dawny blask? Ogrodowe ławki pokryła warstwa rdzy? A może farba na twoich parapetach całkowicie się złuszczyła? Nie martw się, kilka pociągnięć pędzlem wystarczy, byś na nowo cieszył się pięknym wyglądem ogrodowych urządzeń.

Zobacz, jak malować metalowe przedmioty pod gołym niebem, aby cieszyły się długą żywotnością.

Jaką farbą najlepiej malować metal?

Dobór odpowiedniej farby jest kluczowy dla procesu malowania. Dlatego farba do malowania metalu powinna charakteryzować się kilkoma właściwościami:

• Dobrą przyczepnością, która zapewni, że farba będzie trzymać się metalowej powierzchni, a nie po niej spływać.
• Odpornością na działanie szkodliwych warunków atmosferycznych i promieniowania słonecznego – farba nie powinna blaknąć, kredować się i łuszczyć.
• Odpornością na działanie wilgoci, która jest głównym inicjatorem procesu korozji.

{{recomended-product}}

Musisz zastanowić się, czy wybierzesz jeden produkt, który posiada właściwości gruntujące, podkładowe oraz dekoracyjne, czy wolisz postawić na osobne farby impregnujące i nawierzchniowe. Do malowania na zewnątrz polecane są w szczególności farby alkidowe, które charakteryzują się wysoką odpornością na działanie warunków atmosferycznych i urazy mechaniczne.

Wałek czy pędzel — czym lepiej rozprowadzać farby do metalu?

Co jest lepsze: malowane metalu wałkiem czy pędzlem? Odpowiedź na to pytanie zależy od powierzchni. Inne narzędzia przydadzą ci się do malowania blaszanych dachówek lub szerokich elementów ogrodzenia, a inne do odnowienia nóżek metalowego stołka lub rynien.

Zasada jest prosta. Im mniejszy i trudniej dostępny element, tym mniejszego użyj narzędzia. Do ukrytych zakamarków wykorzystaj małe, okrągłe pędzle. Natomiast do większych powierzchni – wałka lub płaskiego pędzla. Jeśli wybierzesz wałek, zwróć uwagę, czy nie ma zbyt dużych porów w piance. Spowodują one efekt napowietrzenia nakładanej powłoki.

Optymalna temperatura do malowania metalu

Jeśli zastanawiasz się, jaka pora roku będzie najlepsza do malowania na zewnątrz, odpowiedź może być tylko jedna – lato. Zalecana optymalna temperatura do prac malarskich wynosi od 15 do 25°C. Upewnij się jednak, czy metalowa powierzchnia nie jest gorąca. W przeciwnym razie nałożona warstwa farby wyschnie zbyt szybko, w konsekwencji tworząc nietrwałą powłokę.

Zwróć także uwagę na takie czynniki jak wilgotność powietrza, wiatr oraz nasłonecznienie. Wilgotność nie powinna przekraczać 80%. Nigdy nie pracuj w pełnym słońcu. Maluj te elementy, które są ukryte w cieniu, a jeśli cała powierzchnia wyeksponowana jest na słońce – przełóż malowanie na bardziej pochmurny dzień. Dobrze, by wiał lekki wiatr – to zdecydowanie przyśpieszy schnięcie farby. Pamiętaj jednak, że porywisty wicher sprawi, że farba wyschnie zbyt szybko, co również nie jest pożądane.

Jak malować metal bez zacieków?

Pomalowanie metalu i jednoczesne uniknięcie zacieków to cel każdego, kto zabiera się do tej pracy. Nie chcesz przecież, by piękny efekt świeżo pomalowanej bramy psuły nieestetyczne zacieki. Skąd się biorą i jak im zapobiec?

Przyczyną zacieków najczęściej jest:

• nierówna powierzchnia,
• wilgotność,
• wysoka temperatura,
• niewłaściwa konsystencja farby,
• silny wiatr,
• zły dobór farby.

Aby uniknąć zacieków, dobrze przygotuj malowaną powierzchnię. Wyrównaj ją, oczyść z rdzy, resztek starej farby i tłustych plam. Na końcu dobierz produkt, przeznaczony wyłącznie do malowania metalu.

Podejmując się malowania metalu na zewnątrz, pamiętaj o kilku rzeczach. Wybierz farbę odporną na działanie szkodliwych warunków atmosferycznych. Miej także na uwadze pogodę przy wybieraniu terminu prac. Wreszcie przygotuj malowaną powierzchnię, by zapewnić farbie maksymalną efektywność oraz uniknąć zacieków.

Betonowa podłoga w garażu lub magazynie jest narażona na intensywne użytkowanie i kontakt z trudnymi do usunięcia zabrudzeniami. Czym malować beton, by skutecznie zabezpieczyć jego powierzchnię? Podpowiadamy, po jaką farbę do posadzek betonowych warto sięgnąć i jak jej używać, by uzyskać trwały efekt.

Farba do betonu, czyli czym pomalować posadzkę

Choć betonowe posadzki cechują się dużą wytrzymałością, z powodu intensywnego użytkowania często pojawiają się na nich ubytki, pęknięcia, a także trudne do usunięcia tłuste plamy. Beton w garażu lub warsztacie może mieć kontakt z chemikaliami – smarem, olejem silnikowym, benzyną czy różnego typu rozpuszczalnikami.

Chcesz zabezpieczyć betonową posadzkę, by jak najdłużej zachowała dobry stan techniczny? Obecnie najlepszym z dostępnych rozwiązań są epoksydowe farby do betonu. Te preparaty na bazie żywic tworzą trwałą, szczelną i antypoślizgową powłokę, która jednocześnie poprawia estetykę pomieszczeń.

Emalie epoksydowe do posadzek betonowych, takie jak te z serii RAFIL Na Beton, są utwardzane chemicznie. Na ich dwuskładnikową formułę składają się farba do betonu i utwardzacz. Dzięki nim uzyskana powłoka doskonale znosi obciążenia mechaniczne, co ma szczególne znaczenie w warsztatach mechanicznych, halach produkcyjnych, magazynach i garażach. Przy malowaniu elementów betonowych na zewnątrz budynku warto zastosować warstwę lakieru na beton, która będzie chronić powłokę przed promieniowaniem UV.

Uwaga

Ze względu na drażniące opary żywicy epoksydowej w trakcie malowania powierzchni farbą do betonu należy chronić skórę i oczy, korzystając z rękawic i okularów ochronnych.

Jak przygotować podłoże przed nałożeniem farby do betonu?

Przed przystąpieniem do malowania betonu konieczne jest właściwe przygotowanie powierzchni – tylko to gwarantuje nienaganną przyczepność farby do podłoża. O czym pamiętać, zanim zaczniesz malowanie? Pierwszy krok to oczyszczenie posadzki:

• Jeśli malujesz nowy i czysty beton – upewnij się, że beton jest suchy, odtłuść podłoże i przy pomocy szpachelki usuń warstwę mleczka cementowego. Na koniec odpyl całą powierzchnię.
• Jeśli malujesz stary beton – starannie oczyść podłogę z zanieczyszczeń i luźnych kawałków betonu. Jeśli powierzchnia była wcześniej malowana, usuń łuszczące się resztki starej farby. Drobne ubytki i pęknięcia uzupełnij za pomocą szpachli. Następnie przeszlifuj beton na całej powierzchni i dokładnie odpyl.
• Po dokładnym oczyszczeniu betonową podłogę należy zagruntować. Jeśli korzystasz z farby do betonu, w tym celu wystarczy rozcieńczyć ją odpowiednim rozcieńczalnikiem w proporcji 5:1. Po zagruntowaniu odczekaj 4 godziny przed nałożeniem nowej warstwy.

Porada eksperta

Aby posadzka wyróżniała się jeszcze lepszą antypoślizgowością, na zagruntowaną powierzchnię możesz wysypać piasek kwarcowy. Następnie pokryj całość dwoma warstwami farby do betonu.

Malowanie betonowej posadzki – instrukcja

Po starannym przygotowaniu podłoża możesz zabrać się do malowania. Farbę do posadzek betonowych możesz nakładać na dwa sposoby: ręcznie, przy pomocy pędzla lub wałka, bądź metodą natryskową.

Do przygotowania mieszaniny są potrzebne dwa produkty: RAFIL Na Beton oraz utwardzacz.

1. Dokładnie wymieszaj oba składniki, a następnie wlej utwardzacz do wiadra z emalią.
   ‍
2. Przy pomocy mieszadła połącz ze sobą oba preparaty, tak by uzyskać jednolity kolor i gładką konsystencję.
   ‍
3. Po upływie pół godziny nałóż pierwszą warstwę i pozostaw do wyschnięcia.
   ‍
4. Przed aplikacją kolejnej warstwy odczekaj 24 godziny i ponownie przygotuj mieszaninę emalii i utwardzacza.
   ‍
5. Pozostaw do całkowitego wyschnięcia powłoki. Gotowe!

Planujesz renowację dachu? Potrzebujesz informacji, ile farby na dach trzeba kupić. Obliczyliśmy, jak to zrobić i – jako przykład – podajemy, ile farby na 100 m² dachu trzeba w przypadku farby RAFIL Radach Farba Na Dach. 

Ile farby potrzeba na 100 m² dachu – co warto wiedzieć?

• Ile farby na 100 m² dachu? Do pomalowania 100 m² dachu dwiema warstwami farby RAFIL Radach Farba Na Dach potrzeba około 18,5 litra produktu.
• Jak to obliczyć? Podziel powierzchnię dachu (w m²) przez wydajność farby (dla dwóch warstw to ok. 6 m²/l), a następnie dodaj 10% zapasu. Wzór: (100 m² / 6 m²/l) * 1,1 ≈ 18,3 l.
• Od czego zależy zużycie? Rzeczywista ilość potrzebnej farby zależy od rodzaju i stanu dachu (chropowata lub skorodowana blacha zużyje więcej farby), metody malowania (pędzel jest najmniej wydajny, natrysk najbardziej) oraz liczby nakładanych warstw.
• Liczba warstw jest kluczowa: Wydajność farby RAFIL Radach (12 m²/l) dotyczy jednej warstwy. Przy zalecanych dwóch warstwach praktyczna wydajność spada do ok. 6 m²/l.
• Pamiętaj o zapasie: Zawsze kupuj około 10% więcej farby, niż wynika z obliczeń. Unikniesz w ten sposób przerw w pracy i problemów z dokupieniem produktu z tej samej partii.

Malowanie dachu to nie tylko kwestia estetyki, ale też skutecznej ochrony przed korozją i wpływem warunków atmosferycznych. Kluczem do sukcesu jest właściwe przygotowanie – a przede wszystkim precyzyjne obliczenie, ile farby będzie potrzebne. Dzięki temu unikniesz niepotrzebnych wydatków, nerwów i przerw w pracy. 

Sprawdź, jak to zrobić krok po kroku oraz ile farby na dach potrzebujesz. Wykonujemy obliczenia, ile farby na 100 m² dachu na podstawie wydajności farby RAFIL Radach Farba Na Dach. 

Dlaczego precyzyjne obliczenie ilości farby jest ważne? 

Dach to jedna z najbardziej eksponowanych i narażonych na działanie czynników atmosferycznych części budynku. Niezależnie od tego, czy jest to dach stalowy, ocynkowany, czy aluminiowy – jego renowacja lub malowanie nowej powierzchni wymaga nie tylko odpowiednich materiałów, ale przede wszystkim dokładnych obliczeń.

Zbyt mała ilość farby oznacza konieczność przerwania pracy, dokupienia kolejnego opakowania (najczęściej z innej partii, co może skutkować różnicą w odcieniu), a czasem nawet konieczność malowania całej powierzchni od nowa. 

Z kolei kupując za dużo – przepłacasz, a resztki trudno przechowywać, bo po otwarciu farba szybko traci swoje właściwości.

Precyzyjne obliczenie zużycia farby wpływa więc bezpośrednio na kosztorys inwestycji, logistykę prac i efekt końcowy. Zwłaszcza gdy wybierasz produkt wysokiej jakości, jak gruntoemalia RAFIL Radach Farba Na Dach – warto dopasować ilość co do litra. Wydajność tej farby to do 12 m² na litr przy jednokrotnym malowaniu, co pozwala stosunkowo łatwo zaplanować zużycie. 

Jednak – jak pokazuje praktyka – wiele czynników może realnie wpłynąć na to, że zużyjesz więcej, niż wynika z prostego dzielenia powierzchni przez wydajność z etykiety. Dlatego warto spojrzeć na ten temat szerzej.

Przeczytaj też: Jak zrobić dach dwuspadowy – poradnik

Czynniki wpływające na zużycie farby na dach 

Choć wydajność podana przez producenta jest punktem wyjścia, rzeczywiste zużycie farby zależy od wielu dodatkowych czynników: 

• Stan i rodzaj podłoża – dach pokryty nową, gładką blachą zużyje znacznie mniej farby niż powierzchnia z widoczną korozją, zmatowiona, szorstka lub o nieregularnej strukturze. Im bardziej chłonna lub nierówna powierzchnia, tym większe zużycie.
• Sposób aplikacji – malowanie pędzlem zużywa więcej farby niż natrysk – średnio nawet o 10-15%. Z kolei wałek będzie pośrednim rozwiązaniem. Nie bez znaczenia jest też warstwa podkładowa – jeśli wcześniej nie została nałożona, pierwsza warstwa farby zużywa się mocniej, bo musi wniknąć głębiej w podłoże.
• Liczba warstw – w przypadku RAFIL Radach Farba Na Dach zaleca się nałożenie dwóch do trzech warstw, przy zachowaniu przerwy co najmniej 6 godzin. Każda kolejna warstwa to dodatkowe litry. Choć nominalna wydajność to 12 m²/l, w praktyce przy dwóch warstwach należy więc zużycie liczyć jako około 6 m²/l.
• Warunki pogodowe – zbyt wysoka temperatura, wilgotność powietrza lub nagrzana powierzchnia mogą prowadzić do szybszego odparowania rozcieńczalnika i pogorszenia rozlewności, co również przekłada się na wyższe zużycie. Z tego powodu producent zaleca malowanie w temperaturze od +5°C do +25°C, przy wilgotności do 80%, i najlepiej w bezwietrzny, suchy dzień.

Jak obliczyć potrzebną ilość farby – krok po kroku 

Aby dokładnie obliczyć ilość farby do malowania dachu, najlepiej zastosować prostą formułę, którą można dostosować do konkretnych warunków:

Krok 1: Zmierz powierzchnię dachu

W przypadku prostego, dwuspadowego dachu wystarczy zmierzyć długość i szerokość połaci, a następnie pomnożyć je przez siebie i podwoić. Przy bardziej skomplikowanej geometrii (np. dachy wielospadowe, mansardowe) warto skorzystać z rysunku technicznego lub programu CAD.

Krok 2: Sprawdź zalecaną ilość warstw

W przypadku RAFIL Radach Farba Na Dach zalecane są 2-3 warstwy. Wydajność farby to 12 m² na litr. 

Krok 3: Oblicz teoretyczne zużycie

Dla powierzchni 100 m² i jednej warstwy potrzebna ilość farby to:

100 m² /12 m² na litr = 8,33 litra

Potrzebujesz około 8,33 litra farby do jednokrotnego pomalowania 100 m² dachu. W praktyce warto zaokrąglić tę ilość w górę (np. do 9 litrów), żeby mieć niewielki zapas na ewentualne poprawki lub większe zużycie wynikające z faktury podłoża, na straty technologiczne, docięcia, zakładki, nierówności powierzchni.

Sprawdź również: Jak wybrać farbę na dach? 3 cechy, które powinna mieć dobra farba na dach

Krok 4: Uwzględnij margines bezpieczeństwa (ok. 10%) i oblicz liczbę farby przy 2 lub 3 warstwach

2 × 8,33 litra = 16,66 litra

16,66 litra × 1,1 = ok.18,3 litra

Wniosek: Do pomalowania 100 m² dachu dwoma warstwami farby RADACH należy przygotować ok. 18,5 litra produktu. Jeśli planujesz użycie pędzla zamiast natrysku, warto zabezpieczyć się jeszcze dodatkowym litrem.

Przykładowe kalkulacje i praktyczne porady

Dla pełniejszego obrazu warto rozważyć kilka scenariuszy.

Przykład 1: Nowa blacha trapezowa, malowanie natryskiem

Powierzchnia: 100 m²

Narzędzie: natrysk

Liczba warstw: 2

Zużycie: 100 ÷ 6 = 16,67 litra

Zakup: ok. 17 litrów

Przykład 2: Stara blacha, częściowa korozja, malowanie pędzlem

Powierzchnia: 100 m²

Narzędzie: pędzel

Stan podłoża: wymaga miejscowego szlifowania i gruntowania

Farba: 100 ÷ 5 = 20 litrów

Zakup: ok. 20 litrów (z podkładem)

Co jeszcze warto wiedzieć? Malowanie dachu to zadanie, które wymaga odpowiedniego przygotowania i przestrzegania kilku kluczowych etapów. Po pierwsze – przygotuj podłoże. Dach musi być czysty, suchy, odtłuszczony i pozbawiony śladów korozji. Jeśli malujesz nową, ocynkowaną blachę, pamiętaj o jej sezonowaniu przez minimum 6 miesięcy. Następnie użyj RAFIL Preparatu do odtłuszczania, spłucz powierzchnię wodą i dokładnie osusz. W przypadku starych powłok – usuń luźne, złuszczone fragmenty, zmatów powierzchnię i przeszlifuj ogniska korozji.

Zagruntuj powierzchnię za pomocą RAFIL Podkładu Antykorozyjnego, szczególnie jeśli dach był już wcześniej malowany lub pojawiła się rdza. Po wyschnięciu podkładu dokładnie wymieszaj farbę RAFIL Radach i – jeśli trzeba – rozcieńcz ją zgodnie z zaleceniami producenta. 

Nakładaj farbę równomiernie pędzlem, wałkiem lub natryskiem, zachowując odstęp min. 6 godzin między warstwami. Unikaj malowania podczas upałów, deszczu i mgły. Ostatni krok to dokładne wyczyszczenie narzędzi za pomocą rozcieńczalnika RAFIL Radach.

Praktyczne wskazówki:

• Zawsze sezonuj nowy dach ocynkowany przez min. 6 miesięcy przed malowaniem.
• Zastosuj podkład RAFIL Antykorozyjny – zwiększy trwałość i przyczepność powłoki.
• Maluj w optymalnych warunkach pogodowych – unikniesz nieestetycznych zacieków i łuszczenia.
• Użyj zalecanego rozcieńczalnika RAFIL Radach – inny może zniszczyć powłokę.
• Mieszaj farbę z różnych opakowań w jednym dużym wiadrze, by uniknąć różnic kolorystycznych.
• Nie przekraczaj grubości 40 mikronów na warstwę – zbyt gruba powłoka nie wyschnie poprawnie.

Pamiętaj – dobrze policzone zużycie farby to oszczędność pieniędzy, czasu i nerwów. A trwały efekt estetyczny osiągniesz tylko wtedy, gdy produkt i aplikacja będą dobrane z głową. W przypadku farb do dachów RAFIL Radach Farba Na Dach to pewny wybór na lata.

‍

Dobór powłok malarskich

Aby zapewnić właściwą, długotrwałą ochronę konstrukcji przed korozją należy zastosować optymalnie dobrany zestaw malarski o odpowiedniej dla danego przeznaczenia grubości. Optymalna powłoka malarska powinna być doskonale szczelna, przyczepna do podłoża i wypełniona pigmentem.

Dobór zestawu malarskiego powinien wynikać z wiarygodnych i sprawdzonych przesłanek wysnutych na podstawie badań laboratoryjnych i z przeprowadzonej analizy techniczno-ekonomicznej uwzględniającej wiele czynników, z których najważniejszymi będą:

• agresywność korozyjna środowiska eksploatacji powłoki malarskiej
• kształt konstrukcji oraz rodzaj i stan powierzchni do zabezpieczenia przeciwkorozyjnego
• wymagany okres trwałości powłoki malarskiej
• właściwości powłok (odporność chemiczna, termiczna, mechaniczna)
• możliwość i sposób oczyszczenia powierzchni
• właściwości aplikacyjne farb (grubość powłoki, czas schnięcia, warunki nakładania itp.)
• czas do przeprowadzenia prac uwzględniający warunki atmosferyczne (temperatura, wilgotność powietrza) oraz konieczność sezonowania powłoki przed eksploatacją
• trwałość powłoki malarskiej w odniesieniu do poniesionych kosztów i przewidywanego okresu eksploatacji
• wymagania ochrony środowiska oraz zabezpieczenia przeciwpożarowego
• aspekty ekonomiczne

Przygotowanie podłoża do malowania – informacje ogólne

Bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na takie parametry jak: jakość, trwałość i skuteczność ochronnego działania powłok lakierowych jest przygotowanie podłoża do malowania. Efekt oczyszczenia podłoża zależy od doboru właściwej metody czyszczenia, która powinna uwzględniać zarówno charakter zanieczyszczeń, jak i wymagania wyrobu lakierowego co do sposobu przygotowania powierzchni do malowania.

Zanieczyszczeniem nazywa się każdą substancję, której pozostawienie na powierzchni do malowania utrudnia proces malowania, pogarsza jakość i trwałość powłoki malarskiej.

Zanieczyszczenia pozostające na powierzchni do malowania w postaci: rdzy, zendry, pyłów, starych i złuszczonych powłok malarskich, zatłuszczeń, zaklejeń, wilgoci itp. w bardzo negatywny sposób wpływają na powłokę malarską.

Rodzaje zanieczyszczeń

Zendra, zgorzelina – produkty termicznej obróbki stali, składające się z tlenków żelaza ściśle przylegających do podłoża. Mogą powodować odspajanie płatów zendry i powłoki malarskiej oraz tworzenie ogniw korozyjnych.

Rdza – produkt korozji stali, tworzący warstwy o zmiennych grubościach i postaciach, słabo przyczepne do podłoża.

Zatłuszczenia – pochodzące z eksploatacji konstrukcji w środowiskach tłuszczów, smarów, olejów itp. Powodują brak przyczepności powłoki malarskiej.

Pyły – pochodzące z atmosfery, przemysłu i prac oczyszczania. Sprzyjają utrzymywaniu wilgoci na powierzchni.

Wilgoć – powstaje w wyniku opadów lub kondensacji, może prowadzić do korozji podpowłokowej.

Zanieczyszczenia jonowe (sole) – niewidoczne gołym okiem, np. chlorki, siarczany, azotany – stymulują korozję.

Stara powłoka malarska – procesy starzenia, korozja, działania mechaniczne powodują uszkodzenia wpływające na przyczepność nowej powłoki.

Kryteria doboru sposobu oczyszczania powierzchni

Dobór metody oczyszczania powierzchni przed malowaniem wymaga uwzględnienia wielu czynników takich jak:

• wielkość i kształt powierzchni, przedmiotu
• rodzaj powierzchni
• ilość i rodzaj zanieczyszczeń
• agresywność środowiska korozyjnego

Charakter zanieczyszczeń powierzchni do malowania wymusza etapowość działań:

• wstępne oczyszczanie – usuwające zgrubnie luźne zanieczyszczenia oraz zanieczyszczenia jonowe
• właściwe oczyszczanie – usuwa starą powłokę malarską, produkty korozji, nadaje powierzchni odpowiedni profil chropowatości

Powierzchnie zatłuszczone, pokryte pyłami przemysłowymi, osadami solnymi itp. powinno się umyć wodą pod wysokim ciśnieniem (aparat typu Karcher), a następnie przystąpić do właściwego oczyszczania.

Powierzchnie, gdzie możliwe jest występowanie zanieczyszczeń jonowych, powinno się po właściwym oczyszczeniu umyć czystą wodą z dodatkiem odpowiedniego inhibitora korozji.

Metody oczyszczania mechanicznego

Do mechanicznych metod oczyszczania powierzchni można zaliczyć:

• skrobanie
• młotkowanie
• szczotkowanie
• szlifowanie
• oczyszczanie płomieniowe
• obróbkę strumieniowo–ścierną

Główne metody mechanicznego oczyszczania powierzchni to:

• metody ręczne oczyszczania powierzchni – dające stopień oczyszczenia powierzchni St 3 – są zalecane dla środowisk atmosferycznych o małym stopniu zanieczyszczenia powietrza
• metody strumieniowo–ścierne – zalecane dla środowisk atmosferycznych o wyższej agresywności, szczególnie w środowiskach agresywnych korozyjnie, chemicznych

Oczyszczanie ręczno-mechaniczne

‍Oczyszczanie ręczno–mechaniczne – wykonywane poprzez: szczotkowanie, młotkowanie, szlifowanie przy użyciu narzędzi ręcznych, jak i mechanicznych. Należy je ograniczać do tych przypadków, gdzie obróbka strumieniowo–ścierna jest niemożliwa.

Tymi sposobami można zgrubnie usunąć np. rdzę, zgorzelinę czy starą powłokę. Po takim oczyszczaniu otrzymuje się powierzchnie gładkie, dające mniejszą przyczepność powłoki w stosunku do powierzchni chropowatych.

‍

Obróbka strumieniowo–ścierna

Obróbka strumieniowo–ścierna polega na działaniu strumienia ścierniwa wyrzucanego w kierunku oczyszczanej powierzchni za pomocą sprężonego powietrza, wody lub siły odśrodkowej. Metoda ta daje najbardziej optymalne przygotowanie powierzchni do malowania.

Rodzaje obróbki:

• otwarty lub zamknięty obieg ścierniwa
• na sucho / na mokro (w osłonie wodnej)
• średniociśnieniowe (0,3–0,5 MPa)
• wysokociśnieniowe (1,0–1,2 MPa)
• hydrodynamiczne (10–200 MPa)
• odśrodkowe (koła wirnikowe)

Na efekt oczyszczania wpływa:

• ciśnienie sprężonego powietrza
• kąt nachylenia strumienia ścierniwa
• odległość dyszy od powierzchni
• rodzaj i kształt dyszy
• rodzaj, wymiar i kształt ścierniwa

Oczyszczanie fizykochemiczne

Oczyszczanie przeprowadzane za pomocą:

• odtłuszczania rozpuszczalnikowego
• mycia alkalicznego, kwaśnego, parowo–wodnego

Mycie polega na usuwaniu zanieczyszczeń przy pomocy wodnego roztworu środka myjącego. Usuwa:

• zanieczyszczenia mechaniczne (po obróbce)
• brud (kurz, piasek)
• zanieczyszczenia jonowe
• rdzę

Metody mycia i odtłuszczania można podzielić:

a) Ze względu na sposób:

• ręczne (przecieranie powierzchni pędzlem, szmatami)
• natryskowe (urządzenia do natrysku ciśnieniowego, np. pompy membranowe, aparaty typu Karcher)

b) Ze względu na zastosowany środek:

• rozpuszczalniki organiczne
• środki alkaliczne i kwaśne
• środki powierzchniowo czynne

Metoda natryskowa z dodatkiem skutecznych środków myjących nie powoduje korozji podpowłokowej. Zaleca się jednak po takim myciu ponowne zmycie powierzchni czystą wodą wodociągową.

Przygotowanie powierzchni w zależności od jej rodzaju

Przygotowanie powierzchni blach i profili stalowych

Najczęstsze zanieczyszczenia:

• rdza
• zgorzelina walcownicza
• oleje i smary
• kurz, pył
• luźne stare powłoki
• wilgoć
• topniki, żużel
• chemikalia (detergenty, sole)
• opiłki żelaza

Szczególną uwagę należy zwrócić na usunięcie zanieczyszczeń jonowych i odtłuszczenie powierzchni metalu – ich obecność obniża przyczepność powłok i może prowadzić do wad.

Proces czyszczenia:

1. Usunięcie zanieczyszczeń – mycie wodą pod ciśnieniem
2. Ręczne lub mechaniczne mycie: para wodna, woda z detergentem, rozpuszczalniki, środki emulsyjne, alkaliczne i kwaśne
3. Rekomendowana metoda: natrysk roztworów wodnych z biodegradowalnymi detergentami
4. Na koniec – spłukanie czystą wodą wodociągową

Normy:

• ISO 8504-2 – obróbka strumieniowo–ścierna
• ISO 8504-3 – metody ręcznego oczyszczania (także z napędem mechanicznym)
• PN-ISO 8501-1:1996 – określa stopień czystości
• PN-EN ISO 8503 – określa chropowatość

Stopnie przygotowania powierzchni wg PN-ISO 8501-1

Obróbka strumieniowo–ścierna (oznaczenie: Sa):

• Sa 1 – zgrubna: brak oleju, smarów, pyłu, luźnych zanieczyszczeń
• Sa 2 – gruntowna: brak większych śladów rdzy, starej farby, pozostałości silnie przylegają
• Sa 2½ – prawie biała powierzchnia, możliwe ciemne punkty
• Sa 3 – stal wzrokowo czysta, jednolita metaliczna barwa ("biały metal")

Czyszczenie ręczne / mechaniczne (oznaczenie: St):

• St 2 – brak oleju, smarów, pyłu, zgorzeliny i powłoki – powierzchnia z połyskiem
• St 3 – jak St 2, ale czyszczona do uzyskania wyraźnego metalicznego połysku

Zabezpieczenie blachy ocynkowanej

Blacha ocynkowana to trudne podłoże ze względu na słabą przyczepność powłok. Przygotowanie:

• odtłuścić roztworem EMULSOLU RN – 1, spłukać wodą, osuszyć
• sezonowaną blachę oczyścić roztworem amoniaku (1–2%) z detergentem
• zanieczyszczenia i korozję usunąć szczotkami nylonowymi, włosiem lub papierem ściernym

Powierzchnia musi być sucha i wolna od zanieczyszczeń.

Zabezpieczenie blachy aluminiowej

Powierzchnia aluminiowa, ze względów przeciwkorozyjnych i kolorystycznych, najczęściej jest pokryta powłoką konwersyjną wytworzoną w procesie:

• elektrochemicznym (utlenianie anodowe)
• chemicznym (chromianowanie, fosforanowanie)

Tego typu warstwa poprawia przyczepność powłoki malarskiej.

Przygotowanie do malowania:

• oczyścić powierzchnię z luźnej rdzy i zanieczyszczeń ręcznie lub mechanicznie (szczotki stalowe, metoda strumieniowo–ścierna z użyciem miękkiego ścierniwa naturalnego)
• odtłuścić przez zmycie wodą z detergentem niejonowym

Przygotowanie powierzchni metali nieżelaznych

Metale nieżelazne są trudnym podłożem dla farb ze względu na:

• gładkość powierzchni
• dużą reaktywność cynku, glinu i ich stopów

To sprzyja powstawaniu zwartej, kruchej warstwy tlenków lub węglanów, które negatywnie wpływają na składniki powłoki malarskiej, powodując:

• brak przyczepności
• marszczenie
• zniszczenie powłoki

Najczęściej stosowane przygotowanie:

• wytwarzanie powłoki konwersyjnej (chemicznej lub elektrochemicznej)
• powłoka konwersyjna: nierozpuszczalna w wodzie, działa jako izolator, poprawia odporność i przyczepność

Przygotowanie podłoża betonowego

Podłoże betonowe odpowiednio przygotowane pod zestaw malarski powinno być:

• czyste
• bez rys, występów i szczelin
• o wilgotności powierzchniowej nieprzekraczającej 3–4% (w zależności od farby)
• o nierównościach nie większych niż 1/3 grubości zestawu malarskiego

Wymagania:

• wypukłe krawędzie, naroża i załamania należy zaokrąglić
• beton powinien być odpylony i odtłuszczony
• tłuste plamy usuwać tkaniną bawełnianą z rozpuszczalnikiem
• oczyszczanie: szczotki stalowe (ręczne/mechaniczne) lub delikatne przepiaskowanie

Nowoczesną metodą czyszczenia jest użycie wody pod wysokim ciśnieniem.

‍

Czas schnięcia i wytrzymałość podłoża

Świeżo wykonane podłoża (beton, tynki) należy malować dopiero po odpowiednim czasie utwardzania i karbonizacji. Okres schnięcia podano w instrukcjach stosowania farb.

Tynki zgodne z PN-70/B-101100 powinny być:

• czyste
• gładkie
• równe
• bez rys, wykwitów, zacieków, tłuszczów, pyłów i innych zanieczyszczeń

Powinny mieć odpowiednią wytrzymałość mechaniczną i nie ścierać się przy potarciu ręką.

Ważną rzeczą w przygotowaniu tynków przed malowaniem jest: usunięcie starych powłok klejowych i wapiennych oraz mycie i nawilżenie powierzchni. Stare tynki, w celu usunięcia z nich zanieczyszczeń, zmywa się wodnymi roztworami mydła za pomocą szczotek o twardym włosiu.