Jak skutecznie usunąć rdzę z metalu – czyszczenie i malowanie

Nic nie niszczy metalu tak jak korozja. Zapobieganie temu zjawisku jest niezbędne zarówno w przemyśle, przy dużych konstrukcjach, jak i w zaciszu własnego ogrodu. Rdzewieć mogą metalowe elementy małej architektury, meble, ogrodzenia, dachy czy rynny. Jak zapobiegać korozji? Sprawdź wskazówki ekspertów RAFIL! 

Korozja i sposoby jej zapobiegania to przedmiot zainteresowań materiałoznawców, architektów i konstruktorów, ale także zwykłych użytkowników metalowych konstrukcji i innych elementów wykonanych z żelaza czy stali.

Jak zapobiec korozji? Przygotowaliśmy sporą dawkę wiedzy oraz skuteczne techniki dostępne również dla amatorów. 

Czym jest korozja metali?

Zanim podpowiemy, jak zapobiegać korozji, wyjaśnijmy, co kryje się pod tym określeniem. Korozja metali to proces niszczenia ich powierzchni pod wpływem czynników środowiskowych. Zachodzi on w wyniku reakcji chemicznych lub elektrochemicznych. 

Zjawisko korozji jest szczególnie widoczne w codziennym życiu. Elementy architektury czy przedmioty użytkowe wykonane z metali ulegają stopniowemu zniszczeniu. To z kolei powoduje pogorszenie ich wyglądu i właściwości mechanicznych, a z czasem prowadzi do zniszczenia powierzchni, a następnie całej konstrukcji.

Korozja bywa powszechnie utożsamiana z rdzewieniem, jednak określenie to odnosi się wyłącznie do materiałów żelaznych. Na ich powierzchni pojawia się wtedy pomarańczowo-brązowy nalot, czyli rdza, która składa się z tlenków, wodorotlenków oraz soli żelaza. Tworzenie się rdzy to efekt utleniania metalu pod wpływem wilgoci i tlenu.

Co jest przyczyną korozji? Głównie będą to różnorodne czynniki środowiskowe takie jak opady atmosferyczne, wysoka wilgotność, zanieczyszczenia powietrza (np. obecne w powietrzu tlenki siarki i azotu). Korozji sprzyja również niewłaściwe pH, naprężenie materiału, a także kontakt z glebą czy obecność bioorganizmów. Wszystkie te elementy przyspieszają proces niszczenia metali, zwłaszcza w miejscach o dużym zanieczyszczeniu lub wysokiej wilgotności.

Jakie są rodzaje korozji metali?

Wyróżniamy dwa główne typy korozji: chemiczną i elektrochemiczną.

Korozja chemiczna 

Ten rodzaj korozji zachodzi w środowisku pozbawionym przewodności jonowej, dlatego nazywana jest ona czasem korozją suchą. Występuje w obecności substancji takich jak gazy spalinowe, ropa naftowa, wodór, siarkowodór, tlenek węgla czy chlor.

W korozji chemicznej materiał styka się całą powierzchnią z czynnikiem korozyjnym, co prowadzi do jego degradacji. Jednakże ten rodzaj korozji, ze względu na powolne tempo reakcji, zwykle nie stanowi dużego zagrożenia dla konstrukcji.

Korozja elektrochemiczna 

Ten typ korozji ma miejsce w środowisku, które przewodzi ładunki elektryczne, czyli w obecności elektrolitów. Przykładowo, w wodzie z rozpuszczonymi gazami i solami na powierzchni metalu mogą tworzyć się lokalne ogniwa galwaniczne. Wilgoć lub woda na powierzchni metalu to czynnik, który zamyka obwód, co przyspiesza korozję. 

W wyniku korozji elektrochemicznej dochodzi do utleniania się powierzchni metalu, a efektem jest powstawanie rdzy – brunatnego osadu składającego się głównie z tlenków i wodorotlenków żelaza. Ten typ korozji jest szczególnie niebezpieczny, gdyż osłabia konstrukcje metalowe, prowadząc do ich uszkodzeń. Zdecydowanie warto z nim walczyć, a służy do tego cały arsenał sposobów zapobiegania korozji. 

Czy wiesz, że korozji mogą podlegać nie tylko metale? Przykładem jest beton, który pod wpływem agresywnych substancji chemicznych ulega degradacji, prowadzącej do osłabienia jego struktury. Korozja dotyczy także tworzyw sztucznych, drewna i ceramiki. Każdy z tych materiałów jest podatny na zniszczenie w wyniku różnych procesów, takich jak chemiczne oddziaływanie środowiska, wilgoć czy promieniowanie UV. Najczęściej jednak korozja i sposoby jej zapobiegania dotyczą elementów metalowych. 

Jak zapobiegać korozji? Popularne sposoby zapobiegania rdzewieniu

Jak można zapobiec korozji? Istnieje wiele różnych technik – niektóre dostępne profesjonalistom, inne dedykowane konstrukcjom, budowlom i rzeczom użytkowanym w domach i ich otoczeniu. 

Warto nadmienić, że korozji metali nie można całkowicie wyeliminować. Można ją jednak spowolnić. Metale szlachetne, takie jak złoto i platyna, które występują naturalnie w postaci niezwiązanej, nie wymagają specjalnej ochrony antykorozyjnej. W przypadku innych metali stosuje się różne techniki, które pozwalają na ograniczenie procesu korozji.

Jedną z metod zapobiegania korozji jest eliminacja czynników korozyjnych. Będzie to więc np. usunięcie wilgoci czy rozpuszczonych w wodzie soli, które przyspieszają korozję. Można także zobojętnić środowisko kwaśne, co ogranicza degradację materiału. Innym sposobem jest stosowanie inhibitorów korozji – substancji, które spowalniają tempo reakcji korozyjnych.

Kolejną metodą jest zmiana potencjału elektrodowego metalu, dzięki czemu zmniejsza się jego podatność na korozję. 

Bardzo popularna technika to stosowanie powłok – metale można pokryć bardziej szlachetnymi metalami, tworząc powłokę izolującą lub mniej szlachetnymi, tworząc powłokę ekranującą.

W codziennym użytku dostępne są również powłoki nieorganiczne, jak emalie szkliste czy powłoki chromianowe oraz organiczne, jak np. antykorozyjne farby nawierzchniowe. Izolują one metal od agresywnych czynników środowiskowych, a przez to skutecznie opóźniają korozję.

Zapobieganie korozji – stosowanie powłok

Jednym ze skutecznych sposobów ochrony antykorozyjnej jest nakładanie powłok. Tworzy się je przez zanurzenie elementu w stopionym metalu (cynkowanie ogniowe) lub przez elektrolizę z wodnego roztworu elektrolitu (cynkowanie galwaniczne). Mniej popularną metodą jest metalizacja natryskowa, wykonywana za pomocą pistoletu.

Najczęściej stosowanym metalem ochronnym jest cynk. Doskonale zabezpiecza on stal i żeliwo przed korozją. Mimo że sam cynk również podlega korozji, tworzy on warstwę ochronną, która chroni materiał podstawowy. 

Wytrzymałość ocynkowanej powłoki zależy od jej grubości oraz warunków, w jakich użytkowany jest element. Cynkowaną blachę także warto zabezpieczyć – odpowiednim produktem będzie np. RAFIL Radach farba na dach. 

Jak można zapobiegać korozji? Farby antykorozyjne

Najpopularniejszym sposobem zapobiegania korozji jest malowanie metalowych powierzchni przy pomocy farb antykorozyjnych. Z palety środków RAFIL polecamy:

‍

• RAFIL Radach farba na dach – wysokiej jakości gruntoemalia przeznaczona do ochronno-dekoracyjnego malowania zewnętrznych powierzchni metalowych: stalowych, ocynkowanych i aluminiowych. W zestawieniu z RAFIL Podkładem Antykorozyjnym stanowi silne zabezpieczenie przed korozją.
• RAFIL Prosto Na Rdzę – specjalistyczna gruntoemalia 3w1 stosowana bezpośrednio na powierzchnie stalowe i żeliwne eksploatowane na zewnątrz. Dzięki trwałej i elastycznej powłoce doskonale chroni powierzchnie metalowe przed szkodliwymi warunkami atmosferycznymi i przed korozją.
• RAFIL Do Bram i Ogrodzeń – antykorozyjna emalia przeznaczona do ochronno-dekoracyjnego malowania powierzchni metalowych: stalowych, ocynkowanych i aluminiowych eksploatowanych na zewnątrz pomieszczeń.

Wiesz już, jak zapobiec korozji oraz jakie produkty z gamy RAFIL warto zastosować, by spowolnić rdzewienie metalowych powierzchni. Sprawdź je już dziś!

‍

Czerń to kolor dosyć ciężki, ale elegancki i stylowy. Wbrew pozorom daje bardzo duże możliwości aranżacyjne – zarówno pod kątem wyboru koloru elewacji, jak i ogrodzenia czy nawet balustrad oraz stolarki drzwiowej i okiennej.

Sprawdź, jaki kolor ogrodzenia do czarnego dachu będzie najlepszy i czym jeszcze kierować się podczas wyboru ogrodzenia.

Kolor ogrodzenia do czarnego dachu – możliwości aranżacyjne

Czarne i ciemnoszare, antracytowe dachy pasują przede wszystkim do nowoczesnych projektów i prostych, spadzistych dachów. Doskonale komponują się z miejską i podmiejską zabudową. Pasują do prostych, geometrycznych brył domów energooszczędnych i pasywnych, a także do domów utrzymanych w stylu minimalistycznym. Tworzą harmonijną całość z białymi lub popielatymi elewacjami, jednak czarną dachówkę z powodzeniem można połączyć na zasadzie kontrastu z cegłą, drewnem lub jasnymi, pastelowymi barwami.

Czym, oprócz koloru dachu, kierować się podczas wyboru ogrodzenia

Warto pamiętać, że nie tylko kolor dachu ma znaczenie. Jeśli chcesz, by aranżacja przestrzeni była spójna, a dom, ogrodzenie i ogród wyglądały harmonijnie, najlepiej wziąć pod uwagę także kolor elewacji, balustrad, bramy do garażu, kolory stolarki okiennej i drzwiowej, kostki brukowej czy innych elementów ozdobnych bądź konstrukcyjnych. Najlepiej, by podobne kolory zastosować i na domu, i na ogrodzeniu, ale też w ogrodzie.

Należy też dopasować materiał, z jakiego zbudowano ogrodzenie do kolorystyki płotu. Na przykład drewniane ogrodzenie pomalowane na czarno czy metalowy płot w pastelowych kolorach mogą nie wyglądać zbyt korzystnie.

Jaki kolor ogrodzenia do czarnego dachu będzie najlepszy?

Do czarnego dachu pasują przeróżne typy ogrodzeń w różnych kolorach. Możliwości aranżacyjne są bardzo szerokie, ponieważ czerń możesz połączyć z szarością, bielą, brązem czy beżem, a także z drewnem, metalem, betonem lub cegłą. Oto kilka inspiracji, z których możesz skorzystać:

• Ogrodzenie panelowe, palisadowe – jedną z największych zalet tego typu ogrodzeń jest łatwość i szybkość montażu, a także duży wybór kolorów i rodzajów przęseł. Ogrodzenie panelowe składa się z prefabrykowanych paneli, które montuje się na słupkach. Mogą być one osadzone na cokołach lub bezpośrednio przy ziemi. Jeśli zdecydujesz się na ogrodzenie panelowe np. czarne czy antracytowe, cokoły mogą mieć taki sam kolor, co elewacja. Bardzo elegancko i nowocześnie prezentują się ogrodzenia z poziomymi, metalowymi lub drewnianymi listwami. Ich dużą zaletą jest także łatwość zmiany koloru w przyszłości – jeśli zdecydujesz się na renowację ogrodzenia, może pomalować je dobrą farbą, dostępną w wielu kolorach, taką jak RAFIL Chlorokauczuk. Przed nałożeniem emalii pamiętaj o zastosowaniu farby podkładowej RAFIL Podkład Chlorokauczukowy. Nałożony podkład stworzy matową, elastyczną powłokę zwiększając przyczepność emalii do podłoża i wieloletnią ochronę przed korozją.
  ‍
• Metalowy, prosty płot – takie rozwiązanie sprawdzi się m.in. w zabudowie wiejskiej i podmiejskiej. Ogrodzenie z prostymi prętami jest estetyczne, eleganckie i nawiązuje do domów w stylu tradycyjnym. Również łatwo można je przemalować, wykorzystując do tego np. RAFIL Do Bram i Ogrodzeń, farbę, która przeznaczona jest do ochronno-dekoracyjnego malowania powierzchni, zapewniającą zwiększoną odporność na działanie czynników atmosferycznych. Chcąc dobrać idealny kolor płotu do dachu, można pomalować go farbą RAFIL Radach Farba Na Dach, która zapewni idealne krycie malowanej powierzchni oraz dopasowanie kolorystyczne.

• ‍Ogrodzenie z kamiennych gabionów – nowoczesna i bardzo interesująca propozycja, pasująca do nowoczesnych domów, ale także i tych zbudowanych w tradycyjnym stylu. Gabiony, czyli metalowe kosze, wypełnione kamieniami będą świetnie pasowały do czarnych dachówek. Jeśli chcesz dodać aranżacji ciepła i lekkości, postaw na ogrodzenie z kamiennych gabionów i drewna lub z gabionów ozdobionych zielonymi roślinami.
  ‍
• Ogrodzenie z drewnem – drewno doskonale odciąży ciemne i czarne ogrodzenia. Takie rozwiązanie sprawdzi się jeszcze lepiej, jeśli projekt domu, oprócz czarnego dachu, będzie zakładał drewniane elementy konstrukcyjne lub dekoracyjne.

Jakich błędów nie popełnić przy wyborze koloru ogrodzenia do czarnego dachu?

Dachówek w ciemnych kolorach najlepiej nie łączyć z intensywnymi odcieniami elewacji i ogrodzeń. Czarne połacie dachowe, a do tego ciemnoszare lub intensywnie żółte, zielone czy czerwone elewacje, mogą dawać zbyt ciężki, przytłaczający efekt.

Poza tym, jeśli Twój dach ma lub będzie miał kolor czarny, a elewacja jasny i cała bryła będzie zbudowana w nowoczesnym duchu, nie decyduj się na ogrodzenie w tradycyjnym stylu. Co to oznacza? Lepiej zrezygnuj z ozdobnego, metalowego płotu czy ogrodzenia z piaskowcem lub czerwoną cegłą.

Zastanawiając się, jaki rodzaj i kolor ogrodzenia do czarnego dachu będzie najlepszy, pamiętaj o tym, że płot to integralna część całej przestrzeni. Musi więc pasować do stylu budynku i terenu wokół domu.

Farby malarskie w znacznej większości są przygotowane w taki sposób, by mogły być stosowane samodzielnie – bez użycia dodatkowych środków. Czasem jednak rozcieńczenie farby jest wskazane, a nawet konieczne. Sprawdź, jak rozcieńczać farby akrylowe, lateksowe i inne.

Rozcieńczanie farb akrylowych

Farby akrylowe zwykle są sprzedawane z formie gotowej do użycia. Zdarza się jednak, że producenci zalecają jej delikatne rozcieńczenie np. przed malowaniem ściany pędzlem, a nie wałkiem. Często pojawia się jednak pytanie, czy farby akrylowe można rozcieńczać wodą.
Jeśli producent wyraźnie nie zaleci innej metody, farbę akrylową można delikatnie rozcieńczyć wodą. Zwróć jednak uwagę na słowo „delikatnie”. Często popełnianym bowiem błędem jest dolewanie wody w zbyt dużych ilościach. Obniża to bowiem parametry emulsji, a co za tym idzie – farba ma gorsze krycie, jest mniej odporna na uszkodzenia, traci odporność na zmywanie czy szorowanie i po prostu wygląda nieestetycznie.

Farbę rozcieńcza się czasem także w poniższych sytuacjach:

• gdy malujesz powierzchnię natryskiem hydrodynamicznym,
  
• gdy nakładasz warstwę podkładową przed właściwym malowaniem – w takiej sytuacji zaleca się często rozcieńczenie emalii (10-20% wody pitnej).

Musisz jednak wiedzieć, że niektórych farb nie można rozcieńczać nawet najmniejszą ilością wody. Farby rozcieńczalnikowe, mogą być rozcieńczane wyłącznie dedykowanymi przez producenta rozcieńczalnikami. Na przykład farby poliwinylowe należy rozcieńczać profesjonalnym rozcieńczalnikiem do wyrobów poliwinylowych, takim jak RAFIL Radach Rozcieńczalnik. Rozcieńczalniki te działają skutecznie, a użyte według instrukcji nie obniżają parametrów emalii. Pamiętaj jednak, by obowiązkowo zapoznać się z instrukcją producenta, ponieważ w zależności od rodzaju farby jest dedykowany dla niej odpowiedni rozpuszczalnik.

Czy farby lateksowe można rozcieńczać wodą?

Podobnie jak w przypadku farb akrylowych, zwykle nie ma konieczności rozcieńczania farb lateksowych – nawet wtedy, gdy po otwarciu opakowania wydaje Ci się, że emulsja jest za gęsta. Wystarczy dobrze wymieszać farbę w pojemniku, by przekonać się, że jej konsystencja jest odpowiednia.

I również jak w przypadku farb akrylowych zdarza się, że rozcieńczanie emulsji lateksowej jest możliwe wtedy, gdy chcesz położyć na ścianie warstwę gruntującą. W zależności od producenta, by przygotować farbę do nałożenia jej jako warstwę gruntującą, do emalii można dolać od 2 do 10% wody pitnej. Obecnie jednak takie rozwiązanie stosowane jest coraz rzadziej. Znacznie lepiej w roli gruntu sprawdza się farba podkładowa dedykowana pod konkretną emulsję przez producenta.

Jak wlewać wodę do farby? Rób to powoli, małymi porcjami. Mieszaj emalię w trakcie i kontroluj jej gęstość. Jeśli dolejesz za dużo wody, możesz obniżyć jakość produktu oraz jego parametry techniczne.

Rozcieńczanie farby chlorokauczukowej i epoksydowej

Farby chlorokauczukowe tworzą na malowanych powierzchniach elastyczne i wytrzymałe powłoki ochronne. W połączeniu z z dedykowanym podkładem antykorozyjnym mogą więc stanowić skuteczną ochronę przed rdzewieniem. Farby chlorokauczukowe służą np. do malowania metalu i żeliwnych elementów konstrukcyjnych, a także do zabezpieczania powierzchni betonowych na zewnątrz. W przypadku tego rodzaju emalii rozcieńczanie jest zalecane, gdy malujemy agregatem. Pamiętaj jednak, by stosować produkty zalecane przez producenta. Jeśli malujesz np. farbą RAFIL, możesz użyć Rozcieńczalnika Do Wyrobów Chlorokauczukowych i Poliwinylowych, który podczas rozcieńczania nie powoduje zmian w jednorodności wyrobu.

{{recomended-product}}

Wyjątkowym typem farb są dwuskładnikowe farby epoksydowe. Składają się one z syntetycznej żywicy epoksydowej i utwardzacza. Dopiero gdy wymieszasz oba składniki, uzyskasz emalię gotową do użycia. Farb tych możesz używać do malowania powierzchni metalowych, betonowych czy do malowania glazury. Możesz je rozcieńczać specjalistycznymi preparatami do emalii na bazie żywicy, takimi jak RAFIL Rozcieńczalnik Epoksydowy, np. po to, by nałożyć warstwę gruntującą na malowaną powierzchnię.

Podsumowując, zanim przystąpisz do rozcieńczania farb, upewnij się, czy dana emalia może być rozcieńczona, a jeśli tak, to czym (wodą czy rozpuszczalnikiem). Takie informacje znajdziesz na karcie technicznej danego produktu.

Kupowanie farb staje się coraz bardziej świadome – klienci częściej zwracają uwagę już nie tylko na ich kolor, ale również na właściwości, np. odporność na ścieranie czy blaknięcie. Kolejnym punktem, który warto sprawdzić, kupując farby, jest zawartość LZO w produkcie. Dowiedz się, jak to zrobić!

LZO – co to jest?

Definicja LZO wymaga najpierw rozwinięcia skrótu. Lotne związki organiczne to substancje, które łatwo przechodzą w stan pary i gazu, ich temperatura wrzenia oscyluje w granicach 50-250°C, a ich rozpuszczalność w wodzie jest niska. Jak już zostało wcześniej wspomniane, LZO występują w farbach, a najwięcej można ich znaleźć w preparatach na bazie rozpuszczalników.

Ważne!

Lotne związki organiczne znajdują się nie tylko w farbach, choć to właśnie z nimi są najczęściej kojarzone. Spotkać można je także w takich produktach, jak m.in. tusze do drukarek, środki w aerozolu na owady, odświeżacze powietrza, kleje, tynki czy preparaty czyszczące stosowane w mieszkaniach.

Lotne związki organiczne stanowią jednak także efekt uboczny wielu procesów przemysłowych – emisja LZO na szeroką skalę prowadzi do zanieczyszczenia środowiska, co doprowadziło do konieczności uregulowania zawartości w produktach LZO ustawą, by zminimalizować ich szkodliwy wpływ na naturę.

Farby z LZO a bezpieczeństwo

Bezpośrednie narażenie na długotrwały kontakt z lotnymi związkami organicznymi ma szkodliwy wpływ dla zdrowia. Dlatego też normy LZO w farbach zostały przedstawione bardzo skrupulatnie, szczególnie jeśli chodzi o preparaty do ścian używane wewnątrz budynków. Z jakimi dolegliwościami może się spotkać osoba narażona na wdychanie LZO z farb do ścian? Mogą to być:

• katar,
  
• podrażnienie oczu,
  
• wysypki i inne uczulenia skórne,
  
• obrzęk krtani,
  
• ból głowy,
  
• nudności,
  
• nasilenie objawów astmy.

Oczywiście te objawy mogą występować, jeśli nie zostały zachowane zasady doboru farb do wnętrz. W pomieszczeniach należy bowiem unikać preparatów rozpuszczalnikowych, a zastąpić je wodorozcieńczalnymi. Warto też sprawdzać zawartość LZO w farbach i porównać ją z zapisami w ustawie, by mieć pewność, że kupione preparaty nie będą szkodzić domownikom.

Jeszcze większą uwagę należy poświęcić doborowi farb, jeśli wśród członków rodziny są astmatycy i alergicy. Dla nich najlepszym rozwiązaniem jest sięganie po ekologiczne preparaty, w których została przeprowadzona redukcja LZO – ilość lotnych związków organicznych jest w nich o wiele mniejsza, niż wskazują na to normy.

Redukcja LZO jest również istotna w przypadku farb stosowanych na zewnątrz, zwłaszcza przy malowaniu dużych powierzchni, kiedy malarz przez długi okres czasu jest narażony na wdychanie szkodliwych oparów.

LZO w farbach – normy

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że ustawowa zawartość LZO w farbach znacząco różni się w przypadku preparatów wodnych i rozpuszczalnikowych, a także do użytku zewnętrznego i wewnętrznego. Wybierając matową farbę do malowania ścian i sufitów w mieszkaniu należy szukać preparatów, w których zawartość LZO w produkcie nie przekracza 30 g/l. Oczywiście na rynku bez trudu znajdziesz takie, w których wartość ta jest o wiele niższa.

Z kolei szukając farb specjalistycznych, możesz natknąć się na zdecydowanie wyższą zawartość LZO – np. dopuszczalna ilość tych substancji w farbach na dach RAFIL Radach Farba Na Dach to 500 g/l. Różnica wynika przede wszystkim z tego, że z warstwą preparatu do malowania dachów nie będziesz mieć styczności, a tym bardziej z pochodzącymi z niej lotnymi związkami organicznymi. Poza tym farby stosowane na zewnątrz muszą cechować się wysoką odpornością na zmienne warunki atmosferyczne, zarysowania i uderzenia.

Pamiętaj, by wybierając preparaty wykończeniowe, zawsze sięgać po te o najniższym bilansie LZO – dzięki temu zadbasz o zdrowie i otaczające Cię środowisko.