Strona główna
Poradniki

Jak zabezpieczyć metal przed korozją? Kilka porad dla domowych majsterkowiczów

Przeczytasz w 5 min
Z tego artykułu dowiesz się:

Korozja to główne zagrożenie dla metalu w domu, warsztacie i ogrodzie. Na szczęście odpowiedź na pytanie: jak zabezpieczyć metal przed korozją, nie jest trudna, a sposobów takiej ochrony jest naprawdę wiele. Prezentujemy je niżej.

Korozja metali to proces ich niszczenia na skutek utleniania. Zachodzi zazwyczaj dość powoli, ale nie musi to być regułą. Co ważne, istnieją różne rodzaje korozji – zależy to od rodzaju metalu oraz środków korodujących, które na niego oddziałują.

W artykule znajdziesz informacje, jakie są sposoby ochrony przed korozją metali. Podpowiemy, jak zabezpieczyć metal przed korozją i jak zadbać, aby ochrona była długotrwała. 

jak-zabezpieczyc-metal-przed-korozja
Sposoby zapobiegania korozji to zabezpieczenie metalowych elementów z pomocą farb takich jak RAFIL PROSTO NA RDZĘ.  

Zrozumienie korozji – przyczyny i skutki

Najczęściej występującym rodzajem korozji metali jest rdzewienie żelaza i zawierającej go stali. Na powierzchni metalu pojawia się warstwa rdzy, która zawiera utlenione cząstki żelaza. Jedną z właściwości żelaza jest dość łatwe wiązanie się z tlenem, więc można powiedzieć, że korozja jest wpisana w naturę tego materiału. 

Rdzewieniu sprzyjają określone warunki. Korozję powoduje duża wilgotność oraz woda z deszczu i śniegu. Na tempo korodowania mogą mieć też wpływ zbyt niskie lub zbyt wysokie temperatury. Utlenianie metalu wywołuje także oddziaływanie substancji kwaśnych lub zasadowych, a także wielu substancji chemicznych. W życiu codziennym istotnym czynnikiem korodującym bywa również sól, wykorzystywana np. do odladzania ulic i chodników.

Korozja metali powoduje stopniowe osłabienie ich struktury. Korodujący element metalowy traci swoje właściwości, w tym wytrzymałość i odporność na uszkodzenia oraz zużycie. Mocno skorodowane wyroby metalowe rozpadają się i pękają. Oznacza to, że przedmioty, meble, wyposażenie wnętrz, a także budowle i konstrukcje, w których wykorzystano metalowe części, są potencjalnie narażone na uszkodzenie. Dlatego tak ważne są skuteczne sposoby zapobiegania korozji.

Wybór odpowiednich środków ochronnych przeciwko korozji

W walce z korozją metali wspomaga nas cała gama dostępnych metod i środków. 

Podstawowym, odkrytym już dawno sposobem ochrony przed korozją jest stosowanie stopów metali. Dobrym przykładem jest stal, która w licznych odmianach zawiera domieszki różnych innych metali i pierwiastków. Stopy uzyskiwane w ten sposób bywają znacznie odporniejsze na rdzewienie.

Na etapie produkcji wyrobów metalowych podatnych na korozję często pokrywa się je cienką warstwą innych metali. Dzieje się to w procesie tzw. galwanizacji, kiedy element stalowy można pokryć np. warstwą chromu czy cynku. Ten proces zabezpieczania ma jeszcze dodatkową zaletę – poprawia wygląd malowanych przedmiotów.

W przypadku wyrobów metalowych istotne są też sposoby zapobiegania korozji, które można zastosować, kiedy ten proces już nastąpi. Przeciwdziałać rdzewieniu można poprzez nakładanie na metal zabezpieczających powłok. W przypadku bardziej zaawansowanych technologii, możliwe jest np. pokrycie elementów warstwą plastiku lub żywicy. Natomiast w zasięgu praktycznie każdego użytkownika jest po prostu malowanie odpowiednią farbą do metalu lub lakierem zabezpieczającym.

Gama farb, żywic i lakierów do metalu dostępnych na rynku jest naprawdę imponująca. Różnią się one przede wszystkim zastosowaniem, ale także składem chemicznym oraz właściwościami. 

Najpopularniejsze z nich to produkty chlorokauczukowe, epoksydowe, poliuretanowe, akrylowe i wiele innych. Wybierając środek ochronny, należy przede wszystkim sprawdzić, czy nadaje się do określonego metalu i jego wyrobów. Od składu chemicznego będzie zależeć sposób postępowania z daną substancją, jej ewentualnego rozcieńczania i malowania.

jak-zabezpieczyc-metal-przed-korozja1
Farba do metalu – prosty i skuteczny sposób ochrony przed korozją.

Praktyczne sposoby czyszczenia metalu przed zabezpieczeniem

Sposoby ochrony przed korozją zależą od czasu, w którym chcemy dany element zabezpieczyć. W przypadku nowych wyrobów metalowych malowanie zabezpieczające ma przede wszystkim charakter prewencyjny. Metal w dobrym stanie, prawidłowo pomalowany, może nie podlegać korozji nawet przez dziesiątki lat. 

Czyszczenie nowych elementów, zanim przystąpi się do ich malowania, polega przede wszystkim na usunięciu ewentualnych zabrudzeń i odtłuszczeniu. Ta druga czynność jest szczególnie ważna, ponieważ niektóre elementy metalowe po procesie produkcji mogą być pokryte warstwą chemicznego osadu lub smaru, np. ropopochodnego. To także sposób ich zabezpieczania na etapie wytwarzania. 

Dlatego przed przystąpieniem do malowania każdy, nawet nowy element metalowy należy odtłuścić przy pomocy odpowiedniego rozpuszczalnika. Zazwyczaj stosuje się różne rodzaje benzyn.

Metal z wyraźnymi śladami rdzy należy w miarę możliwości dokładnie oczyścić. Do usuwania nalotu i wżerów można używać ręcznych szczotek drucianych lub skrobaków, albo mechanicznych szlifierek wyposażonych w odpowiednie końcówki. Mniej intuicyjnym, a nieźle sprawdzającym się rozwiązaniem, jest też mycie wodą pod dużym ciśnieniem, np. za pomocą myjki ciśnieniowej. 

Poza usuwaniem śladów korozji przed nowym malowaniem koniecznie pamiętaj o pozbyciu się starych powłok malarskich.

Aplikacja powłok antykorozyjnych – najlepsze techniki

Nowoczesne produkty do malowania metalu, w szczególności te przeznaczone dla nieprofesjonalistów, nie wymagają szczególnych technik, narzędzi ani umiejętności. Producenci dokładają starań, aby nakładanie ich farb i lakierów było jak najłatwiejsze i sprawiało najmniej problemów.

Z tego powodu większość popularnych farb do metalu jest jednoskładnikowa. Oznacza to, że produktu przed malowaniem nie potrzeba już z niczym łączyć czy rozcieńczać. Zawartość puszki można po prostu wymieszać i przystąpić do malowania. 

Samo malowanie można przeprowadzić na kilka sposobów. Skuteczną metodą, ale nieco bardziej zaawansowaną, jest malowanie natryskowe. Używa się specjalnego pistoletu malarskiego, który rozpryskuje farbę pod ciśnieniem. Jeśli jednak ta wersja jest poza Twoim zasięgiem, domowe sposoby ochrony przed korozją zakładają wykorzystanie wałka lub pędzla. Większość dostępnych na rynku farb nie stawia szczególnych wymagań co do wykorzystywanego pędzla, warto jednak sprawdzić instrukcje na etykiecie. 

{{recomended-product}}

Duże i płaskie powierzchnie metalowe, takie jak ściana garażu, stary dach czy ogrodzenie, najlepiej malować szerokim wałkiem. Zaoszczędzi to i pracy, i farby. A jak zabezpieczyć metal przed korozją, kiedy wykonane z niego elementy są mniejsze lub o bardziej skomplikowanej konstrukcji? Wówczas najlepiej sprawdzi się zestaw pędzli o zróżnicowanym rozmiarze. Niezależnie od wykorzystywanych narzędzi malarskich, zawsze pamiętaj o odpowiednim rozpuszczalniku, który pozwoli je umyć po skończonej pracy.

jak-zabezpieczyc-metal-przed-korozja2
Do malowania dachu metalowego używaj RAFIL Radach Farba Na Dach.

Regularna konserwacja dla długotrwałej ochrony

Sposoby ochrony przed korozją zazwyczaj gwarantują odporność na długi czas. Warto jednak regularnie sprawdzać stan elementów metalowych, aby w razie potrzeby odpowiednio szybko zareagować. 

Częstszego zabezpieczania będą z pewnością wymagać wykonane z metalu elementy ruchome, np. zawiasy czy różnego rodzaju zamknięcia, gdzie może dochodzić do przecierania warstwy ochronnej. Regularnie należy odnawiać powłoki malarskie także na wyrobach metalowych szczególnie narażonych na oddziaływanie czynników niszczących, czyli opadów, środków chemicznych czy uszkodzeń mechanicznych.

Domowe sposoby na walkę z rdzą – naturalne metody

  • Ochrona przed korozją w warunkach domowych to stosowanie substancji rozpuszczających rdzę. Należą do nich, chociażby ocet czy soda oczyszczona. W metodzie polegającej na stosowaniu napojów gazowanych typu cola też jest ziarno prawdy – mają one kwaśny odczyn i zawierają gaz, co faktycznie pozwala częściowo odrdzewiać niektóre metale.
  • Inną metodą ochrony może też być natłuszczanie. Warstwa naturalnego oleju zabezpieczy na jakiś czas powierzchnię metalu, odcinając dostęp tlenu z atmosfery. Trzeba jednak pamiętać, że takie sposoby zapobiegania korozji są krótkotrwałe. Organiczny tłuszcz będzie podlegał rozkładowi i z czasem straci swoje właściwości.

Wiesz już, jak zabezpieczyć metal przed korozją, więc nic nie stoi na przeszkodzie, aby przystąpić do pracy. Do ochrony metalowych elementów przed rdzewieniem najlepsze rozwiązanie to jeden ze środków RAFIL.

Galeria zdjęć

No items found.
Polecany produkt

RAFIL Radach farba na dach

  • Wydajność:
    do 12
    m2 / L
  • Stopień połysku:
    Efekt młotkowy
    Połysk
    Półmat
    Mat
Szczegóły produktu
Porada eksperta
Pliki do pobrania
No items found.

Powiązane produkty

No items found.

Przeczytaj również

Aluminium to materiał, który jest chętnie wykorzystywany w wielu projektach budowlanych. Wykorzystuje się go przede wszystkim w nowoczesnej stolarce (a właściwie ślusarce) okiennej i drzwiowej, w produkcji ogrodzeń, bram garażowych, a także mniejszych konstrukcji, takich jak rynny, okapy dachowe, dachówki profilowane. Bez wątpienia znajdziesz w swoim domu co najmniej kilka elementów wykonanych z tego materiału! Co zrobić, kiedy stracą one estetyczny wygląd? Jak powinno przebiegać malowanie aluminium? Jaką farbę wybrać? Podpowiadamy!

Jaka farba do aluminium? Wybieramy odpowiedni produkt

  • Jeżeli chcesz odnowić konstrukcję aluminiową, koniecznie sięgnij po emalię, która przeznaczona jest do tego typu powierzchni. Nasz typ to RAFIL Radach Farba Na Dach. Co ją wyróżnia?
  • Dostosowana do właściwości aluminium – receptura farby została opracowana z myślą o wyjątkowych wymaganiach powierzchni stalowych, ocynkowanych i aluminiowych.
  • 2 w 1 – RAFIL Radach Farba Na Dach to gruntoemalia, czyli produkt, który łączy w sobie właściwości farby i preparatu gruntującego.
  • Doskonała ochrona – emalia tworzy na malowanej powierzchni powłokę, która chroni aluminium przed korozją (w połączeniu z RAFIL Podkład Antykorozyjny zapewnia aż 8 lat ochrony przed rdzą!), a także doskonale zabezpiecza je przed najtrudniejszymi warunkami atmosferycznymi, takimi jak śnieg, mróz, deszcz, wiatr, upał i promienie UV.
  • Estetyczne wykończenie – RAFIL Radach Farba Na Dach idealnie sprawdza się nie tylko, jako produkt ochronny, ale także dekoracyjny. W dostępnej palecie znajdziesz 13 kolorów z wykończeniem półmatowym oraz 3 kolory z połyskiem.
  • Szybkie schnięcie – emalia wyróżnia się krótkim czasem schnięcia. Wystarczy zaledwie 60 minut, aby malowane aluminium było suche w dotyku!
  • Uniwersalne zastosowanie – farba RADACH może być stosowana zarówno do nowych wymalowań, jak i do odnawiania aluminium, które w przeszłości było już malowane. Jeżeli cenisz ekologiczne rozwiązania, możesz zdecydować się na użycie emalii RAFIL Eko Radach Farba Na Dach. Produkt ten wykorzystuje przyjazną środowisku recepturę wodną, która emituje niski poziom lotnych związków organicznych. EKO RADACH występuje w 6 kolorach, z wykończeniem półmatowym.

Przygotowanie aluminium do malowania – o czym pamiętać?

Kiedy wybierzesz odpowiednią farbę, możesz przejść do kolejnego etapu renowacji – przygotowania aluminium do malowania. Powierzchnia, na którą będziesz nanosić emalię, powinna być czysta, sucha, odtłuszczona, pozbawiona starych powłok malarskich oraz śladów rdzy.

Blacha z aluminium

Aby nie zapomnieć o żadnym z ważnych kroków, postępuj według poniższej instrukcji:

  1. Jeżeli aluminium było w przeszłości malowane, usuń luźne warstwy starej farby. Możesz zrobić to przy pomocy szczotki z drucianym włosiem, papieru ściernego lub szlifierki.
  2. W podobny sposób pozbądź się śladów korozji (zwróć szczególną uwagę na trudno dostępne miejsca, np. załamania konstrukcji).
  3. Postaraj się dokładnie zmatowić aluminium przy użyciu papieru ściernego.
  4. Wyczyść powierzchnię aluminium z brudu oraz pyłu, jaki powstał podczas poprzednich etapów pracy. Nie musisz być przesadnie dokładny – drobinki, które pozostaną po tym etapie, usuniesz podczas odtłuszczania.
  5. Odtłuść konstrukcję przy użyciu RAFIL Preparatu Do Odtłuszczania i wody. Aluminium możesz czyścić np. przy pomocy gąbki lub miękkiej szmatki.
Narzędzia do malowania

Malowanie aluminium w praktyce

{{recomended-product}}

Aby uzyskać 8-letnią Gwarancję Ochrony przed korozją, na oczyszczone i odtłuszczone powierzchnie nałóż jedną warstwę RAFIL Podkład Antykorozyjny. Podkład pod malowanie aluminium powinien schnąć 3 do 6 godzin – po tym czasie możesz rozpocząć nakładanie emalii. RAFIL Radach Farba Na Dach może być nakładana przy pomocy pędzla, wałka lub natrysku.

Postaraj się, aby pierwsza warstwa produktu była dość cienka. Po upływie co najmniej 6 godzin możesz nałożyć drugą, kończącą warstwę emalii. Zwróć uwagę, by była ona grubsza od pierwszej – dzięki temu osiągniesz odpowiedni efekt estetyczny. Jeżeli zauważasz taką konieczność, po upływie kolejnych 6 godzin możesz nałożyć trzecią warstwę farby RAFIL Radach.

Jak i czym malować konstrukcje wykonane z aluminium?

Przeczytasz w 5 min

Dobór powłok malarskich

Aby zapewnić właściwą, długotrwałą ochronę konstrukcji przed korozją należy zastosować optymalnie dobrany zestaw malarski o odpowiedniej dla danego przeznaczenia grubości. Optymalna powłoka malarska powinna być doskonale szczelna, przyczepna do podłoża i wypełniona pigmentem.

Dobór zestawu malarskiego powinien wynikać z wiarygodnych i sprawdzonych przesłanek wysnutych na podstawie badań laboratoryjnych i z przeprowadzonej analizy techniczno-ekonomicznej uwzględniającej wiele czynników, z których najważniejszymi będą:

  • agresywność korozyjna środowiska eksploatacji powłoki malarskiej
  • kształt konstrukcji oraz rodzaj i stan powierzchni do zabezpieczenia przeciwkorozyjnego
  • wymagany okres trwałości powłoki malarskiej
  • właściwości powłok (odporność chemiczna, termiczna, mechaniczna)
  • możliwość i sposób oczyszczenia powierzchni
  • właściwości aplikacyjne farb (grubość powłoki, czas schnięcia, warunki nakładania itp.)
  • czas do przeprowadzenia prac uwzględniający warunki atmosferyczne (temperatura, wilgotność powietrza) oraz konieczność sezonowania powłoki przed eksploatacją
  • trwałość powłoki malarskiej w odniesieniu do poniesionych kosztów i przewidywanego okresu eksploatacji
  • wymagania ochrony środowiska oraz zabezpieczenia przeciwpożarowego
  • aspekty ekonomiczne

Przygotowanie podłoża do malowania – informacje ogólne

Bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na takie parametry jak: jakość, trwałość i skuteczność ochronnego działania powłok lakierowych jest przygotowanie podłoża do malowania. Efekt oczyszczenia podłoża zależy od doboru właściwej metody czyszczenia, która powinna uwzględniać zarówno charakter zanieczyszczeń, jak i wymagania wyrobu lakierowego co do sposobu przygotowania powierzchni do malowania.

Zanieczyszczeniem nazywa się każdą substancję, której pozostawienie na powierzchni do malowania utrudnia proces malowania, pogarsza jakość i trwałość powłoki malarskiej.

Zanieczyszczenia pozostające na powierzchni do malowania w postaci: rdzy, zendry, pyłów, starych i złuszczonych powłok malarskich, zatłuszczeń, zaklejeń, wilgoci itp. w bardzo negatywny sposób wpływają na powłokę malarską.

Rodzaje zanieczyszczeń

Zendra, zgorzelina – produkty termicznej obróbki stali, składające się z tlenków żelaza ściśle przylegających do podłoża. Mogą powodować odspajanie płatów zendry i powłoki malarskiej oraz tworzenie ogniw korozyjnych.

Rdza – produkt korozji stali, tworzący warstwy o zmiennych grubościach i postaciach, słabo przyczepne do podłoża.

Rdza

Zatłuszczenia – pochodzące z eksploatacji konstrukcji w środowiskach tłuszczów, smarów, olejów itp. Powodują brak przyczepności powłoki malarskiej.

Pyły – pochodzące z atmosfery, przemysłu i prac oczyszczania. Sprzyjają utrzymywaniu wilgoci na powierzchni.

Wilgoć – powstaje w wyniku opadów lub kondensacji, może prowadzić do korozji podpowłokowej.

Zanieczyszczenia jonowe (sole) – niewidoczne gołym okiem, np. chlorki, siarczany, azotany – stymulują korozję.

Stara powłoka malarska – procesy starzenia, korozja, działania mechaniczne powodują uszkodzenia wpływające na przyczepność nowej powłoki.

Starta powłoka malarska

Kryteria doboru sposobu oczyszczania powierzchni

Dobór metody oczyszczania powierzchni przed malowaniem wymaga uwzględnienia wielu czynników takich jak:

  • wielkość i kształt powierzchni, przedmiotu
  • rodzaj powierzchni
  • ilość i rodzaj zanieczyszczeń
  • agresywność środowiska korozyjnego

Charakter zanieczyszczeń powierzchni do malowania wymusza etapowość działań:

  • wstępne oczyszczanie – usuwające zgrubnie luźne zanieczyszczenia oraz zanieczyszczenia jonowe
  • właściwe oczyszczanie – usuwa starą powłokę malarską, produkty korozji, nadaje powierzchni odpowiedni profil chropowatości

Powierzchnie zatłuszczone, pokryte pyłami przemysłowymi, osadami solnymi itp. powinno się umyć wodą pod wysokim ciśnieniem (aparat typu Karcher), a następnie przystąpić do właściwego oczyszczania.

Powierzchnie, gdzie możliwe jest występowanie zanieczyszczeń jonowych, powinno się po właściwym oczyszczeniu umyć czystą wodą z dodatkiem odpowiedniego inhibitora korozji.

Metody oczyszczania mechanicznego

Do mechanicznych metod oczyszczania powierzchni można zaliczyć:

  • skrobanie
  • młotkowanie
  • szczotkowanie
  • szlifowanie
  • oczyszczanie płomieniowe
  • obróbkę strumieniowo–ścierną

Główne metody mechanicznego oczyszczania powierzchni to:

  • metody ręczne oczyszczania powierzchni – dające stopień oczyszczenia powierzchni St 3 – są zalecane dla środowisk atmosferycznych o małym stopniu zanieczyszczenia powietrza
  • metody strumieniowo–ścierne – zalecane dla środowisk atmosferycznych o wyższej agresywności, szczególnie w środowiskach agresywnych korozyjnie, chemicznych

Oczyszczanie ręczno-mechaniczne

Oczyszczanie ręczno–mechaniczne – wykonywane poprzez: szczotkowanie, młotkowanie, szlifowanie przy użyciu narzędzi ręcznych, jak i mechanicznych. Należy je ograniczać do tych przypadków, gdzie obróbka strumieniowo–ścierna jest niemożliwa.

Tymi sposobami można zgrubnie usunąć np. rdzę, zgorzelinę czy starą powłokę. Po takim oczyszczaniu otrzymuje się powierzchnie gładkie, dające mniejszą przyczepność powłoki w stosunku do powierzchni chropowatych.

Oczyszczanie podłoża przed malowaniem

Obróbka strumieniowo–ścierna

Obróbka strumieniowo–ścierna polega na działaniu strumienia ścierniwa wyrzucanego w kierunku oczyszczanej powierzchni za pomocą sprężonego powietrza, wody lub siły odśrodkowej. Metoda ta daje najbardziej optymalne przygotowanie powierzchni do malowania.

Rodzaje obróbki:

  • otwarty lub zamknięty obieg ścierniwa
  • na sucho / na mokro (w osłonie wodnej)
  • średniociśnieniowe (0,3–0,5 MPa)
  • wysokociśnieniowe (1,0–1,2 MPa)
  • hydrodynamiczne (10–200 MPa)
  • odśrodkowe (koła wirnikowe)

Na efekt oczyszczania wpływa:

  • ciśnienie sprężonego powietrza
  • kąt nachylenia strumienia ścierniwa
  • odległość dyszy od powierzchni
  • rodzaj i kształt dyszy
  • rodzaj, wymiar i kształt ścierniwa

Oczyszczanie fizykochemiczne

Oczyszczanie przeprowadzane za pomocą:

  • odtłuszczania rozpuszczalnikowego
  • mycia alkalicznego, kwaśnego, parowo–wodnego

Mycie polega na usuwaniu zanieczyszczeń przy pomocy wodnego roztworu środka myjącego. Usuwa:

  • zanieczyszczenia mechaniczne (po obróbce)
  • brud (kurz, piasek)
  • zanieczyszczenia jonowe
  • rdzę

Metody mycia i odtłuszczania można podzielić:

a) Ze względu na sposób:

  • ręczne (przecieranie powierzchni pędzlem, szmatami)
  • natryskowe (urządzenia do natrysku ciśnieniowego, np. pompy membranowe, aparaty typu Karcher)

b) Ze względu na zastosowany środek:

  • rozpuszczalniki organiczne
  • środki alkaliczne i kwaśne
  • środki powierzchniowo czynne

Metoda natryskowa z dodatkiem skutecznych środków myjących nie powoduje korozji podpowłokowej. Zaleca się jednak po takim myciu ponowne zmycie powierzchni czystą wodą wodociągową.

Przygotowanie powierzchni w zależności od jej rodzaju

Przygotowanie powierzchni blach i profili stalowych

Najczęstsze zanieczyszczenia:

  • rdza
  • zgorzelina walcownicza
  • oleje i smary
  • kurz, pył
  • luźne stare powłoki
  • wilgoć
  • topniki, żużel
  • chemikalia (detergenty, sole)
  • opiłki żelaza

Szczególną uwagę należy zwrócić na usunięcie zanieczyszczeń jonowych i odtłuszczenie powierzchni metalu – ich obecność obniża przyczepność powłok i może prowadzić do wad.

Proces czyszczenia:

  1. Usunięcie zanieczyszczeń – mycie wodą pod ciśnieniem
  2. Ręczne lub mechaniczne mycie: para wodna, woda z detergentem, rozpuszczalniki, środki emulsyjne, alkaliczne i kwaśne
  3. Rekomendowana metoda: natrysk roztworów wodnych z biodegradowalnymi detergentami
  4. Na koniec – spłukanie czystą wodą wodociągową

Normy:

  • ISO 8504-2 – obróbka strumieniowo–ścierna
  • ISO 8504-3 – metody ręcznego oczyszczania (także z napędem mechanicznym)
  • PN-ISO 8501-1:1996 – określa stopień czystości
  • PN-EN ISO 8503 – określa chropowatość

Stopnie przygotowania powierzchni wg PN-ISO 8501-1

Obróbka strumieniowo–ścierna (oznaczenie: Sa):

  • Sa 1 – zgrubna: brak oleju, smarów, pyłu, luźnych zanieczyszczeń
  • Sa 2 – gruntowna: brak większych śladów rdzy, starej farby, pozostałości silnie przylegają
  • Sa 2½ – prawie biała powierzchnia, możliwe ciemne punkty
  • Sa 3 – stal wzrokowo czysta, jednolita metaliczna barwa ("biały metal")

Czyszczenie ręczne / mechaniczne (oznaczenie: St):

  • St 2 – brak oleju, smarów, pyłu, zgorzeliny i powłoki – powierzchnia z połyskiem
  • St 3 – jak St 2, ale czyszczona do uzyskania wyraźnego metalicznego połysku

Zabezpieczenie blachy ocynkowanej

Blacha ocynkowana to trudne podłoże ze względu na słabą przyczepność powłok. Przygotowanie:

  • odtłuścić roztworem EMULSOLU RN – 1, spłukać wodą, osuszyć
  • sezonowaną blachę oczyścić roztworem amoniaku (1–2%) z detergentem
  • zanieczyszczenia i korozję usunąć szczotkami nylonowymi, włosiem lub papierem ściernym

Powierzchnia musi być sucha i wolna od zanieczyszczeń.

Blacha aluminiowa

Zabezpieczenie blachy aluminiowej

Powierzchnia aluminiowa, ze względów przeciwkorozyjnych i kolorystycznych, najczęściej jest pokryta powłoką konwersyjną wytworzoną w procesie:

  • elektrochemicznym (utlenianie anodowe)
  • chemicznym (chromianowanie, fosforanowanie)

Tego typu warstwa poprawia przyczepność powłoki malarskiej.

Przygotowanie do malowania:

  • oczyścić powierzchnię z luźnej rdzy i zanieczyszczeń ręcznie lub mechanicznie (szczotki stalowe, metoda strumieniowo–ścierna z użyciem miękkiego ścierniwa naturalnego)
  • odtłuścić przez zmycie wodą z detergentem niejonowym

Przygotowanie powierzchni metali nieżelaznych

Metale nieżelazne są trudnym podłożem dla farb ze względu na:

  • gładkość powierzchni
  • dużą reaktywność cynku, glinu i ich stopów

To sprzyja powstawaniu zwartej, kruchej warstwy tlenków lub węglanów, które negatywnie wpływają na składniki powłoki malarskiej, powodując:

  • brak przyczepności
  • marszczenie
  • zniszczenie powłoki

Najczęściej stosowane przygotowanie:

  • wytwarzanie powłoki konwersyjnej (chemicznej lub elektrochemicznej)
  • powłoka konwersyjna: nierozpuszczalna w wodzie, działa jako izolator, poprawia odporność i przyczepność

Przygotowanie podłoża betonowego

Podłoże betonowe odpowiednio przygotowane pod zestaw malarski powinno być:

  • czyste
  • bez rys, występów i szczelin
  • o wilgotności powierzchniowej nieprzekraczającej 3–4% (w zależności od farby)
  • o nierównościach nie większych niż 1/3 grubości zestawu malarskiego

Wymagania:

  • wypukłe krawędzie, naroża i załamania należy zaokrąglić
  • beton powinien być odpylony i odtłuszczony
  • tłuste plamy usuwać tkaniną bawełnianą z rozpuszczalnikiem
  • oczyszczanie: szczotki stalowe (ręczne/mechaniczne) lub delikatne przepiaskowanie

Nowoczesną metodą czyszczenia jest użycie wody pod wysokim ciśnieniem.

Przygotowanie podłoża betonowego

Czas schnięcia i wytrzymałość podłoża

Świeżo wykonane podłoża (beton, tynki) należy malować dopiero po odpowiednim czasie utwardzania i karbonizacji. Okres schnięcia podano w instrukcjach stosowania farb.

Tynki zgodne z PN-70/B-101100 powinny być:

  • czyste
  • gładkie
  • równe
  • bez rys, wykwitów, zacieków, tłuszczów, pyłów i innych zanieczyszczeń

Powinny mieć odpowiednią wytrzymałość mechaniczną i nie ścierać się przy potarciu ręką.

Ważną rzeczą w przygotowaniu tynków przed malowaniem jest: usunięcie starych powłok klejowych i wapiennych oraz mycie i nawilżenie powierzchni. Stare tynki, w celu usunięcia z nich zanieczyszczeń, zmywa się wodnymi roztworami mydła za pomocą szczotek o twardym włosiu.

Przygotowanie wybranych rodzajów podłoży do malowania

Przeczytasz w 5 min

Korozja to proces niszczenia metalu w wyniku reakcji chemicznych z otoczeniem. Najczęściej zachodzi pod wpływem wilgoci i tlenu. W jej efekcie na metalowej powierzchni powstaje rdza, czyli tlenek żelaza.

Proces ten jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ osłabia strukturę materiału, a z czasem także uszkadza metalową powierzchnię. Korozja dotyczy nie tylko żelaza, ale też innych metali — miedzi, aluminium czy nawet stali nierdzewnej, choć jej tempo jest wtedy inne. 

Ryzyko wystąpienia korozji oraz szybkość powstawania rdzy zależy przede wszystkim od klasy korozyjności środowiska. Co znaczą poszczególne klasy? Wyjaśniamy w artykule.

Na dobór odpowiednich farb do malowania metali ma wpływ klasa korozyjności środowiska. 

Definicja i znaczenie klas korozyjności 

Warto pamiętać, że klasy korozyjności nie odnoszą się bezpośrednio do samego materiału, lecz do otoczenia, w którym znajduje się metalowa powierzchnia. Klasa korozyjności określa, jak szybko zachodzi degradacja metali w różnych warunkach środowiskowych. 

Te odgórnie ustalone normy określają więc agresywność środowiska, w którym znajduje się dany metal. Dzięki temu można precyzyjnie dobrać odpowiednie środki ochrony – farby, powłoki antykorozyjne czy inne zabezpieczenia, które zapobiegną szybkiemu niszczeniu materiału.

Klasy korozyjności wprowadziła norma ISO 12944. Norma, opracowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) w ocenie ryzyka korozji uwzględnia m.in. wilgotność, temperaturę, promieniowanie UV, obecność substancji chemicznych oraz ryzyko uszkodzeń mechanicznych. To właśnie te elementy wpływają na intensywność procesów korozyjnych, a co za tym idzie, na trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji metalowych.

Jakie znaczenie mają klasy korozyjności? Dzięki nim możliwe jest odpowiednie zaprojektowanie zabezpieczeń dla metalowych elementów konstrukcji – hali produkcyjnych, rurociągów, elementów infrastruktury. 

Przykład? Konstrukcje stalowe narażone na działanie atmosferyczne w klimatach o wysokiej wilgotności i zasoleniu (np. na obszarach przybrzeżnych) wymagają bardziej zaawansowanych zabezpieczeń antykorozyjnych niż te, które funkcjonują w suchym, wewnętrznym środowisku. W mniej agresywnych środowiskach można z kolei zastosować cieńsze powłoki ochronne. 

W praktyce klasy korozyjności środowiska wprowadzone przez normę PN-EN ISO 12944 pomagają uniknąć kosztownych napraw i zwiększają bezpieczeństwo użytkowania konstrukcji. Właściwy dobór zabezpieczeń na podstawie klasy korozyjności to inwestycja w długowieczność i stabilność każdej metalowej konstrukcji.

Korozja dotyczy wszystkich metalowych powierzchni narażonych na kontakt z wilgocią, w tym także dachów. Odpowiednia farba do zabezpieczenia dachu to RAFIL Radach Farba Na Dach.

Przegląd poszczególnych klas korozyjności

W normie ISO 12944 wyróżnia się sześć głównych klas korozyjnych, które przedstawiają różne poziomy agresywności środowiska.

Klasa korozyjności C1 – bardzo niska korozyjność

Klasa C1 oznacza środowisko, w którym ryzyko korozji jest minimalne. Obejmuje wnętrza budynków, ogrzewane i dobrze wentylowane. Będą to więc np. biura, szkoły, hotele, sklepy czy instytucje publiczne. 

Ponieważ w tego typu pomieszczeniach nie ma dużych zmian wilgotności ani agresywnych substancji, metalowe elementy narażone są na bardzo małe ryzyko korozji. W takich warunkach stosowanie specjalnych zabezpieczeń jest często zbędne i można używać materiałów podatnych na korozję.

Klasa korozyjności C2 – niska korozyjność

Klasa korozyjności C2 oznacza środowisko o niskim stopniu korozyjności. We wnętrzach obejmuje budynki nieogrzewane takie jak magazyny, hale sportowe czy garaże. Wilgotność powietrza jest tu nieco wyższa, ale nadal nie stanowi dużego zagrożenia dla metalu. 

Na zewnątrz budynków klasa ta odnosi się do terenów wiejskich, w których poziom zanieczyszczeń atmosferycznych jest bardzo niski. Choć ryzyko korozji jest tu większe niż w przypadku klasy C1, metalowe powierzchnie skutecznie zabezpieczą odpowiednie farby antykorozyjne. 

Klasa korozyjności C3 – średnia korozyjność

Klasa C3 odnosi się do środowisk o umiarkowanej korozyjności. Przykładem takich warunków są obszary miejskie i przemysłowe, gdzie występuje średni poziom zanieczyszczeń np. tlenków siarki. 

We wnętrzach klasa korozyjności C3 obejmuje najczęściej zakłady przemysłowe – hale produkcyjne czy zakłady spożywcze, w których wysoka wilgotność powietrza przyspiesza procesy korozyjne. Jeśli stosuje się tam materiały jak stal niskowęglowa, niezbędne będą solidniejsze zabezpieczenia antykorozyjne, które zapobiegną szybkiemu niszczeniu metali.

Klasa korozyjności C4 – wysoka korozyjność

Klasa korozyjności C4 to środowiska o wysokiej agresywności korozyjnej. Metal jest tu narażony na silne działanie czynników zewnętrznych. W tej klasie znajdują się więc m.in. zakłady chemiczne, baseny, stocznie czy tereny silnie uprzemysłowione, w których wysoka wilgotność oraz obecność substancji chemicznych znacząco przyspieszają proces korozji. 

Na zewnątrz do tej klasy zalicza się także obszary przybrzeżne o umiarkowanym zasoleniu. Metalowe elementy narażone na takie warunki muszą być zabezpieczone powłokami o wysokiej odporności na korozję. 

Klasa korozyjności C5-I – bardzo wysoka korozyjność (przemysłowa)

Klasa C5-I to najwyższa klasa korozyjności oznaczająca ekstremalnie agresywne warunki przemysłowe. Będą to miejsca takie jak zakłady produkcyjne, gdzie panuje bardzo wysoka wilgotność i wysoki poziom zanieczyszczeń powietrza, a metal jest narażony na bardzo szybkie niszczenie. 

Konstrukcje metalowe w takich warunkach wymagają najskuteczniejszych dostępnych powłok ochronnych, aby zapobiec degradacji materiałów. Często stosuje się tutaj powłoki wielowarstwowe oraz zaawansowane technologie zabezpieczeń. 

Klasa korozyjności C5-M – bardzo wysoka korozyjność (morska)

Klasa C5-M to alternatywa dla klasy C5-I dotycząca środowisk morskich. To tu metal jest najbardziej narażony na korozję, działanie wody morskiej, wysoką wilgotność oraz zasolenie. 

Będą to tereny przybrzeżne, porty, statki czy konstrukcje morskie takie jak platformy wiertnicze. Stosowanie najskuteczniejszych powłok antykorozyjnych jest tu absolutnie konieczne, a zabezpieczenia antykorozyjne muszą zapewniać odporność na skrajnie trudne warunki i agresywne działanie soli morskiej.

Metalowe ogrodzenia czy bramy przy domach jednorodzinnych odnoszą się do klasy 2 i 3 korozyjności środowiska. Do ich zabezpieczenia odpowiednie będą środki RAFIL np. RAFIL Do Bram i Ogrodzeń

Jak dobrać materiały i zabezpieczenia w zależności od klasy

Klasa korozyjności otoczenia domu najczęściej mieści się w zakresie C1-C3. Oznacza to, że występujące tam warunki nie są szczególnie agresywne dla metali. Nawet w przypadku nieogrzewanych budynków czy wilgotnych przestrzeni poziom zagrożenia korozyjnego jest umiarkowany. 

Tereny wiejskie, podmiejskie oraz typowe obszary mieszkaniowe nie są narażone na duże zanieczyszczenia, jak w przypadku fabryk czy stref przemysłowych. Oznacza to, że C3 to maksymalna klasa korozyjności, z jaką będziesz mieć tu do czynienia. W takich warunkach można korzystać z ogólnodostępnych produktów antykorozyjnych, które w zupełności spełniają wymagania codziennego użytku. 

Będą to np.:

  • RAFIL Prosto Na Rdzę – specjalistyczna gruntoemalia 3 w 1 stosowana bezpośrednio na powierzchnie stalowe i żeliwne eksploatowane na zewnątrz.
  • RAFIL Do Bram i Ogrodzeń – antykorozyjna emalia przeznaczona do ochronno-dekoracyjnego malowania powierzchni stalowych, ocynkowanych i aluminiowych eksploatowanych na zewnątrz pomieszczeń.
  • RAFIL Chlorokauczuk – farba chlorokauczukowa przeznaczona do ochronno-dekoracyjnego malowania powierzchni stalowych i żeliwnych eksploatowanych na zewnątrz pomieszczeń.
  • RAFIL Podkład Antykorozyjny – farba gruntująca stosowana na podłoża ocynkowane, stalowe i aluminiowe na zewnątrz. W zestawie z farbą nawierzchniową zapewnia długotrwałą ochronę antykorozyjną.

W otoczeniu domu klasa korozyjności nie jest kluczowym czynnikiem przy wyborze zabezpieczeń metalowych elementów. Produkty antykorozyjne RAFIL są wystarczająco trwałe, by chronić metalowe powierzchnie takie jak balustrady, ogrodzenia czy elementy małej architektury. Sprawdź szeroką gamę środków RAFIL już dziś!

Poznaj klasy korozyjności

Przeczytasz w 5 min

Jeśli lubisz majsterkować, aktywnie pracujesz na działce lub po prostu przeprowadzasz remont – podpowiadamy, gdzie wyrzucić puszki po farbie i jakie są zasady ich utylizacji.

Przy okazji malowania różnych elementów z betonu i metalu pojawia się potrzeba prawidłowej utylizacji opakowań. Puszka po farbie nie powinna trafiać do kosza z innymi śmieciami – przewidziano dla niej inną drogę.

Zdarza się też, że po skończonej pracy zostaje jeszcze trochę farby. Najlepiej wykorzystać ją do kolejnego malowania, ale nie zawsze jest to możliwe. Jednocześnie nawet najlepszej jakości produkt po kilku latach traci swoje właściwości, szczególnie jeśli nie jest przechowywany prawidłowo. Podpowiadamy, gdzie wyrzucić farbę w sposób odpowiedzialny i przyjazny środowisku.

Jak segregować puszki po farbie?

Puszki po wykorzystanych środkach malarskich nie są typowymi odpadami metalowymi. Odpowiednie przepisy o ochronie środowiska i odpadach klasyfikują opakowania farb jako odpady budowlane oraz lakiernicze. Nie nadają się więc one wprost do recyklingu i dlatego też należy postępować z nimi w odpowiedni sposób. Jak sortować i gdzie wyrzucać pojemniki po farbie, informują też sami producenci. Informacje te znajdziesz na etykiecie produktu. 

gdzie-wyrzucic-puszki-po-farbie
Gdzie wyrzucać starą farbę po malowaniu ogrodzenia? Odpowiednie miejsce to punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.

Kiedy puszki po farbie stają się odpadem niebezpiecznym?

Do typowych odpadów niebezpiecznych można zaklasyfikować opakowania farb i lakierów, które w swoim składzie zawierają substancje szkodliwe dla środowiska. W jaki sposób dowiedzieć się, czy farba, którą właśnie malujesz, może stanowić takie zagrożenie dla przyrody? Z pomocą przychodzi etykieta produktu. Producenci są zobowiązani do przekazania wyraźnej i pełnej informacji o potencjalnej szkodliwości produktów. Jeśli więc na opakowaniu farby lub lakieru znalazło się stosowne oznaczenie – dla bezpieczeństwa traktuj je jako odpad potencjalnie niebezpieczny. 

Jednocześnie praktycznie każda farba, jeśli jest nieodpowiednio użytkowana i przechowywana, może stanowić zagrożenie dla przyrody. Nie powinna być więc wylewana w nieprzeznaczonych do tego miejscach. Warto też pamiętać o dokładnym sprzątaniu miejsca malowania i usuwaniu plam. Nawet mała ilość niezabezpieczonej lub pozostawionej farby może sprawić, że zainteresują się nią np. owady lub zwierzęta, co może okazać się dla nich szkodliwe. 

Farba lub lakier staje się szczególnym zagrożeniem zwłaszcza, wtedy gdy dostanie się do wody. Nawet jeśli nie jest bezpośrednio trująca, może wywoływać niekorzystne zmiany, jak chociażby zmętnienie i osadzanie na roślinach. Płynąca woda może dodatkowo roznosić niepożądaną substancję na duże odległości.

Przy okazji odpowiedzi na pytanie, gdzie wyrzucić puszki po farbie, warto też zwrócić uwagę na zagrożenie pożarowe. Część produktów do malowania ma w swoim składzie substancje łatwopalne lub jest nimi rozcieńczana. Opakowania lub resztki takich farb zawsze trzeba traktować jak odpad niebezpieczny i przechowywać w odpowiedni sposób. Oczywiście podstawą jest trzymanie produktów z dala od źródła ognia i nadmiernego nagrzewania. Podczas oddawania takich opakowań do punktu zbiórki, również warto poinformować o tym fakcie obsługę.

gdzie-wyrzucic-puszki-po-farbie2
Produkty do malowania metalu czy betonu zawierają niebezpieczne dla środowiska substancje. Nie wolno ich wylewać na ziemię ani wyrzucać do odpadów zmieszanych.

Punkty recyklingu i zbiórki specjalistycznych odpadów

Gdzie wyrzucać farbę lub opakowania po niej? Na pewno nie do domowego śmietnika. Jak już wspomnieliśmy, brudne metalowe puszki nie nadają się do bezpośredniego recyklingu. Z tego też powodu nikt nie przyjmie ich na skupie złomu. Niezbyt dobrym pomysłem będzie również wyrzucanie do frakcji odpadów zmieszanych. Farby i lakiery nie powinny się w nich znajdować, bo pozostawione na wysypiskach przez lata mogą przesączać się lub emitować szkodliwe opary.

Pamiętaj, że w przypadku wykrycia pozbywania się odpadów w nieodpowiedzialny sposób, odpowiednie służby mogą nałożyć dotkliwy mandat lub wszcząć procedury karne.

Najlepszym i najdostępniejszym miejscem, gdzie można wyrzucić stare farby, jest punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (tzw. PSZOK). Tego rodzaju miejsca  muszą prowadzić wszystkie gminy. Jednocześnie obowiązkiem jest odpowiednia selekcja przekazywanych materiałów. Jeśli uzbierało się sporo opakowań i zechcesz się ich pozbyć, najlepszym rozwiązaniem będzie kontakt z PSZOK i pytanie, czy takie puszki przyjmą. Zazwyczaj nie ma z tym problemu, jeśli przekazywane farby nie stanowią odpadów szczególnie niebezpiecznych. Warto też pamiętać, że punkty selektywnej zbiórki obsługują tylko mieszkańców indywidualnych i nie odbierają odpadów od podmiotów komercyjnych.

Odpowiedzialne pozbywanie się resztek farby

Ciekawą opcją oferowaną przez niektóre firmy, jest zwrot do sklepu lub bezpośrednio do producenta. Farba, która dla Ciebie jest już zbędnym odpadem, dla profesjonalnej firmy może okazać się cennym i bezpłatnym surowcem, który z powodzeniem można ponownie wykorzystać. W ten sposób produkt zyskuje drugie życie, środowisko jest mniej obciążone, a Ty pozbywasz się problemu.

Zdarza się też, że niektóre opakowania stoją w szopie lub garażu przez długie lata. Gdzie wyrzucać stare farby? W większości nadal nie mogą i nie powinny trafiać do odpadów komunalnych, więc ich droga jest podobna – najlepsze dla nich miejsce to PSZOK. 

gdzie-wyrzucic-puszki-po-farbie3
Farbę, która pozostała po malowaniu, można twórczo wykorzystać do odświeżenia innych elementów otoczenia domu.

Praktyczne sposoby na wykorzystanie pozostałości farb

Ponieważ potrzeba jest matką wynalazku, także w przypadku materiałów do malowania przy odrobinie inwencji można znaleźć dla nich nowe zastosowywania. Jeżeli po skończonej pracy zostało ci trochę farby, pomyśl, czy coś jeszcze w domu nie wymaga zabezpieczenia lub odświeżenia. Resztką farby czy lakieru można z powodzeniem pomalować stary betonowy murek, czy ozdobić schody. 

Jeżeli nie masz szczególnych potrzeb, dobrym rozwiązaniem jest przekazanie resztki farby np. znajomym lub sąsiadom. 

Profesjonalne usługi utylizacji odpadów malarskich

Jeżeli z jakichś względów zdarzyło Ci się korzystać z farby czy lakieru, którego skład klasyfikuje go jako substancję niebezpieczną, najlepszą metodą utylizacji jest obsługa ze strony specjalistycznej firmy. 

Może się zdarzyć, że nawet w przypadku typowych farb PSZOK odmówi ich przyjęcia, jeśli będzie to znaczna liczba opakowań. Warto wiedzieć, że na rynku są profesjonalne podmioty, które mogą pomóc w takiej sytuacji. Jest to o tyle wygodne, że zazwyczaj odbierają odpady na miejscu i stosują wymagane procedury, a Ty nie musisz się już niczym martwić. Druga strona medalu to fakt, że za profesjonalną usługę utylizacji trzeba będzie zapłacić.

Z opakowaniami produktów malarskich należy postępować odpowiedzialnie. Wiesz już, gdzie wyrzucić puszki po farbie oraz jak i gdzie wyrzucać starą farbę. A my zapraszamy do sklepów po nowe produkty RAFIL, które pozwolą Ci odświeżać i zabezpieczać otoczenie domu na długie lata.

Gdzie wyrzucić puszki po farbie? Zasady utylizacji odpadów malarskich

Przeczytasz w 5 min
Zobacz wszystkie